80's

Γιατί ασκούν στην ποπ κουλτούρα τόσο μεγάλη γοητεία τα ’80s; Οι γενιές που ακολούθησαν εκείνη τη δεκαετία, μέχρι και οι μεγαλύτεροι των millennials, σίγουρα θυμόμαστε τα ’80s ως κάτι σαν απαγορευμένο αντικείμενο. Όλοι κορόιδευαν τη μουσική, τα φορέματα, τα χρώματα, τα χτενίσματα. Στη διάρκεια των ’10s όμως συνέβη μια άξαφνη αναστροφή και τις επιρροές από την πάλαι ποτέ ντροπιαστική δεκαετία, τώρα οι πάντες τις φορούσαν παράσημο. Το “γεύση από ’80s” μετατράπηκε έξαφνα σε εισιτήριο διαρκείας προς την επιτυχία. Σαν κάποιο περίεργο αναγνωρίσιμο franchise, κάθε τι που θύμιζε τη δεκαετία, οι synth ήχοι, τα παστέλ χρώματα, τα σπιλμπεργκικά coming-of-age αγγίγματα, τα ουφάδικα, τα μεγάλα μαλλιά και τις βάτες, αποκτούσε μια γρήγορη, άμεση συντομευμένη διαδρομή προς την κεντρική δημόσια συζήτηση.

Το κοινό και στις δύο ακραίες παραπάνω εκφράσεις μιας κρυφά περίπλοκης κληρονομιάς, είναι πως σε αμφότερες τις περιπτώσεις, μια ολόκληρη δεκαετία εξετάζεται με τρόπους σχεδόν προσβλητικά επιφανειακούς. Τα ’80s, ειδωμένα σχεδόν ολοκληρωτικά μέσα από το πρίσμα της αμερικάνικης διάστασής τους, εξετάζονται ως ηχώ μιας περιόδου που έκρυβε βαθύ σκοτάδι και κοινωνικές περιπλοκότητες κάτω από ένα ανάλαφρο φαν πέπλο χρωμάτων, ήχων και κυνηγών φαντασμάτων. Η σειρά «Stranger Things» προτείνει πως τα ’80s είναι μόνο τα πόστερ των ταινιών που αγαπήσαμε ως παιδιά, όμως ακόμα κι οι ταινίες του Τζον Χιουζ έκρυβαν μέσα τους αληθινό πόνο και μια αληθινή ταξική έγνοια.

Η δημοφιλής ηχώ των ’80s μέσα από την κατά κύριο λόγο αμερικανοτραφή ποπ κουλτούρα, δεν μιλά για τον Ρίγκαν, ούτε φυσικά για τη Θάτσερ, πόσο μάλλον για το τείχος του Βερολίνου. Όπως κάθε εποχή, έτσι και τα ’80s κρύβουν μέσα τους πολιτικές, κοινωνικές και πολιτιστικές περιπλοκότητες και οι νοσταλγικές ενθυμήσεις του Μάρτι ΜακΦλάι (που με τη σειρά του νοσταλγούσε τα ’50s με ακριβώς ανάλογο τρόπο) δεν θα μπορούσαν ποτέ να πουν ολόκληρη την ιστορία.

Δεν μπορείς φυσικά ποτέ να πεις ολόκληρη την ιστορία μιας δεκαετίας μέσα από μια ταινία ή μία ιστορία, γι’ αυτό επιχειρούμε να ρίξουμε φως και σε άλλες πτυχές της. Μιας δεκαετίας που, όσο δημοφιλής και γιγαντιαίας επίδρασης γίνεται στην σημερινή κουλτούρα, άλλο τόσο νιώθεις πως παραμένει κρυμμένη μπροστά στα ίδια μας τα μάτια.

Τα δικά μας ’80s περνούν από τα προάστια της Μπρατισλάβα και τις προκαταλήψεις μιας ολόκληρης κοινωνίας που καθιστούν μέλη του συνόλου ξένα σώματα. Περνούν από καθοριστικής επίδρασης αθλητικά είδωλα, που αποτέλεσαν αρχέτυπα αντίπαλων κοσμοθεωριών της περιόδου. Περνούν από την επαρχία της Ανατολικής Γερμανίας όπου το προσωπικό, το επαγγελματικό και το πολιτικό δε μπορούν παρά να δρουν αναπόσπαστα μεταξύ τους. Περνούν φυσικά κι από την Αμερική και τις εμβληματικές ιστορίες ενηλικίωσης παιγμένες αλλιώς. Και περνούν κι από την Ελλάδα- την πραγματική και την φανταστική εκδοχή της, και το πώς μπορούν οι ιστορίες αυτές να εξετάζουν διαφορετικές όψεις μιας κοινής πραγματικότητας.

Τα ’80s τελικά, δεν υπήρξαν ποτέ μονόλιθος. Από την Ευρώπη στο μεταίχμιο της πολιτικής της πορείας, ως την Αμερική που έκρυβε σκοτάδι κάτω από φανταχτερά ηχοχρώματα, η δεκαετία που καθορίζει ακόμα το στίγμα της ποπ κουλτούρας έχει ακόμα πολλές αλήθειες να αποκαλύψει για το τι όντως συνέβη κατά τη διάρκειά της -από την οπτική του σήμερα.