«Neon Demon»: Όταν ο Νίκολας Βίντινγκ Ρεφν συνάντησε τον Ντάριο Αρτζέντο

Το αιματηρό και απαστράπτον θρίλερ πάνω στην απατηλή δίνη της ομορφιάς και της εμμονής μας με αυτή, στριμάρει στο Cinobo, κι εμείς διαβάζουμε τις σκέψεις του σκηνοθέτη του, Νίκολας Βίντινγκ Ρεφν, για τον Αρτζέντο, τις ταινίες του είδους, το coolness του κινηματογραφικού κινδύνου.

*Η ταινία είναι διαθέσιμη για streaming στο Cinobo

Η 16χρονη Τζέσι φτάνει από μια μικρή πόλη στο Λος Άντζελες για να γίνει μοντέλο. Η ιστορία της είναι πανομοιότυπη με ένα σωρό άλλων κοριτσιών όμως η Τζέσι είναι διαφορετική. Είναι κάτι που σπάνια θα παρατηρήσεις σε κάποιον άνθρωπο. Θα υπάρχει γύρω σου κι απλά θα νιώθεις πως περπατά λίγα εκατοστά στον αέρα. Δεν είναι ζήτημα (μόνο) ομορφιάς. Είναι μια αύρα, ένας παράγοντας που δεν κατασκευάζεται ούτε μαθαίνεται.

Η κάμερα του Ρεφν κοιτάζει τον χαρακτήρα της Φάνινγκ με έναν τρόπο αποθεωτικό, σα να φοβάται να την αγκαλιάσει πλήρως επειδή θα καεί. Η ταινία ακολουθεί την Τζέσι σε διάφορα στάδια της μοντελοανέλιξής της. Τις «Next Top Model» προκλήσεις στις οποίες θριαμβεύει. Τις «Mean Girls» κλίκες τις οποίες αντιπαρέρχεται. Τον Κιάνου Ριβς ως creepy πανδοχειάτορας. Και αμέτρητα τσιτάτα περί φιλοσοφίας και ομορφιάς που ακούει και ανέχεται. Η Τζέσι μιλάει λίγο, κοιτάζει τους γύρω της μόνο όσο απαραιτήτως χρειάζεται, αποτελεί γενικότερη ενσωμάτωση του αυθαίρετου αυτού ιδεώδους περί φυσικού, αυθεντικού μεγαλείου. Ή ομορφιάς.

Επιστρέφοντας μετά το «Drive» (και την τεράστια σινεφίλ επιτυχία του) και το «Only God Forgives» (που ήρθε αντιμέτωπο αντιθέτως με εχθρική διάθεση), ο Ρεφν δημιουργεί ένα ιδιόμορφο b-movie/high art υβρίδιο που συγκεντρώνει πάνω του εκτός από δεδομένα διχαστικές αντιδράσεις, και συνειρμικές αντιπαραβολές με τον Ντάριο Αρτζέντο, το «Mean Girls», τον Πολ Σρέιντερ και το Next Top Model.

Ο Ρεφν έχει πράγματι αναφερθεί στις ταινίες του με τον όρο ‘high art’ όμως το «Neon Demon» πίσω από τους ασφυκτικούς νέον φωτισμούς και το glitter που λάμπει κρύβοντας από πίσω τρομερή ασχήμια, είναι στην καρδιά του ‘high trash’. Είναι παλιά ταινία τρόμου του ’70 που θα πετύχαινες μια νύχτα στην τηλεόραση ή -παλιότερα- στο section με τα εβδομαδιαία ξενοίκιαστα στο βιντεάδικο. Ένα αιματηρό και απαστράπτον θρίλερ πάνω στην απατηλή δίνη της ομορφιάς και της εμμονής μας με αυτή.

Ο Κλιφ Μαρτίνεζ, ο σταθερά σπουδαίος συνθέτης («Drive», «The Knick»), έτσι την έχει σκοράρει μουσικά, και ο Ρεφν έτσι της δίνει ρυθμό. Η Τζέσι αρχίζει να δημιουργεί -άφωνους- φανς στον κοσμικό κύκλο του Λος Άντζελες και μαζί φυσικά, και εχθρούς. Η πορεία προς την αυθεντικά παράξενη κορύφωση του φιλμ μοιάζει εκ των υστέρων αναπόφευκτη. Ο Ρεφν σκηνοθετεί όλη αυτή την διαδρομή, την εξέλιξη της Τζέσι, με έναν τρόπο που, περιέργως, καταφέρνει να κάνει την ομορφιά να μοιάζει με απειλή. Η τελευταία δε πράξη του φιλμ είναι από εκείνα τα φιλμικά κατασκευάσματα που θα αναγκάσουν να αντιδράσεις με ένταση– θετικά ή αρνητικά!

Κι αν ο Ρεφν πάντα θεωρούσε τον εαυτό του ως μαθητή (ή και συνεχιστή, μιας και η μετριοφροσύνη δεν είναι κάτι που τον περιγράφει) του Αρτζέντο, οι επιρροές στο Neon Demon είναι εμφανέστατες– πρόκειται για ένα αξιοπερίεργο neon giallo που περίμενε υπομονετικά μερικές δεκαετίες να βρει τη θέση του.

Βγάζει λοιπόν νόημα που πριν από μερικά χρόνια, ο Ρεφν συναντήθηκε με τον Ντάριο Αρτζέντο στο φεστιβάλ Βενετίας (όταν ο Αρτζέντο παρουσίαζε τη δική του βερσιόν του κλασικού «Dawn of the Dead»). Και μίλησε για την επίδραση και τη σημασία του Αρτζέντο στο έργο του.

Η σημασία του κατά Αρτζέντο «Dawn of the Dead»:

“Το «Dawn of the Dead» είναι trendsetting για την ποπ κουλτούρα. Φτιάχτηκε ως ένα φιλμ αλλά εξελίχθηκε σε κάτι μεγαλύτερο. Μίλησε για την corporate Αμερική και εμπορικά καθόρισε μια ολόκληρη κουλτούρα και την εμμονή γύρω από το θάνατο. Αυτό που μου αρέσει πιο πολύ στο φιλμ είναι ότι δεν είναι απλά μια ταινία, αλλά μια εμπειρία.
Είναι σημαντικό η τέχνη πάντα να παραμένει επικίνδυνη. Τo «Dawn» έχει πολλές αρετές αλλά σημαντικότερη για μένα είναι ότι παραμένει μια επικίνδυνη ταινία. Και δεν έχει γίνει από τότε ταινία σαν αυτή. Υπάρχει εμμονή με τη βία, ένας φετιχισμός της βίας. Οι ταινίες μιλούν για το πώς σκοτώνουμε. Έχει ενδιαφέρον στη ανθρώπινη εξέλιξη. Είναι το πιο ισχυρό μανιφέστο εδώ και δεκαετίες”.

Η βαρύτητα των ταινιών είδους:

“Το ενδιαφέρον στις ταινίες είδους είναι ότι μπορείς να πάρεις το στοιχείο αυτό και να το βάλεις σε οποιοδήποτε φιλμ. Να κάνεις μια διασκεδαστική ταινία που μπορεί να έχει διεισδυτικές ιδέες. Το ενδιαφέρον με τα ζόμπι είναι ότι το τέρας δεν είναι όπως συνήθως καθορίζουμε το κακό, αλλά είναι καθρέφτης μας, πάνω στην ιδέα της μαζικής παραγωγής και της μαζικής κατανάλωσης. Το σούπερ μάρκετ εκπροσωπεί το μέλλον της κατανάλωσης, και τελικά κυριαρχεί σε τέτοιο βαθμό που καταναλώνουμε τον ίδιο τον εαυτό μας. Καταναλώνουμε ΓΙΑ να καταναλώνουμε. Αρκεί να κοιτάξεις το πώς μιλάμε για την παγκόσμια πολιτική, την παγκόσμια οικονομία, ακόμα και τη διασκέδαση.
Η κύρια ασχολία μας είναι πώς θα καταναλώσουμε ακόμα περισσότερο. Είναι κάτι που έχει κυριαρχήσει τόσο πολύ που έχει αρχίσει να τρώει τον εαυτό του. Ζούμε σε μια κουλτούρα αυτή τη στιγμή όπου το entertainment είναι σαν σούπερ μάρκετ. Καθορίζονται τα πάντα σαν μετοχές και κρίνονται αποκλειστικά βάσει εμπορικού αποτελέσματος. Πάντα μέτραγε αυτό βέβαια, αλλά τώρα απόλυτα. Βγαίνει μια ταινία και κοιτάμε ποια είναι η εμπορική της αξία και όχι το νόημα, κοιτάμε τι αντιπροσωπεύει ως εμπορική αξία. Δεν μπορείς να αφήσεις τον κόσμο να σκέφτεται πολύ γιατί θα σταματήσει να καταναλώνει”.

Η αξία του κινδύνου:

“Αυτό που μπορεί να κάνει η τέχνη είναι να αντιδρά στο σύστημα. Όταν ένα έργο γίνεται επικίνδυνο. Το να είσαι καλός είναι ευχάριστο αλλά δεν είναι ενδιαφέρον. Η δημιουργικότητα δεν έχει πάντα το ρόλο του να μας ευχαριστεί, αλλά και του να μας ωθεί σε μια αντίδραση. Στο σημερινό κόσμο η διασκέδαση έχει τελειοποιηθεί, και την ίδια ώρα η ψηφιακή επανάσταση έχει φτιάξει ένα νέο ολόκληρο καμβά έκφρασης. Το αποτέλεσμα είναι αυτά μαζί να είναι περισσότερο εκπροσώπηση του ποιος είσαι, παρά του τι κάνεις. Πάντα πρέπει να θυμόμαστε ότι ο κίνδυνος είναι πολύ κουλ”.

Οι σκηνοθέτες που τον σημάδεψαν:

“Με πολλούς τρόπους είμαι μια νεότερη εκδοχή του Argento, κάτι που με χαροποιεί. [σσ. Αυτό ήρθε ύστερα από μια μακράς διαρκείας εξύμνηση του Ρεφν από τον ίδιο τον Αρτζέντο.] Είναι μοναδικός. Η μοναδικότητα είναι το στοιχείο που σου δίνει ο θεός και είναι αποκλειστικά δικό σου. Η ιδέα πως ζεις το φετίχ σου χάρη στο μέσο σου είναι κάτι που με εμπνέει.
Μου θυμίζει κάτι που μου είχε πει ο Καζάν. Ήταν ο πρώτος μεγάλος σκηνοθέτης που γνώρισα ποτέ. Τρώγαμε παγωτό μια φορά τη Στοκχόλμη μαζί και του ζήτησα μια συμβουλή. Και η συμβουλή του ήταν, «κάντο με τον τρόπο σου». Αυτό είναι όλο, τον ρώτησα; Μου εξήγησε πως αυτό ακριβώς εννοείς, πως δεν υπάρχει συμβουλή. Κάνε αυτό που θες, όπως θες. Πολλοί δημιουργοί έχουν καταφέρει να κάνουν σινεμά με τον τρόπο τους παρότι είναι ιδιαίτερα πολύπλοκο μέσο. Κι ο Ντάριο ήταν πάντα από αυτούς. Ήταν πάντα επικίνδυνος και είναι ακόμα, και αυτό με συναρπάζει”.

*Η ταινία «Neon Demon» του Νίκολας Βίντινγκ Ρεφν είναι διαθέσιμη για streaming στο Cinobo.

Ετικέτες
Μοιράσου το άρθρο
Πρόσφατα άρθρα

«Ο Τυφλός που δεν Ήθελε να Δει τον Τιτανικό» δεν μοιάζει με τίποτα που έχετε δει

Απαράμιλλο επίτευγμα κινηματογράφησης που δίνει άλλη έννοια στην ταινία δράσης, μια περιπέτεια γυρισμένη από τη σκοπιά ενός τυφλού ανθρώπου με πείσμα ικανό να αλλάξει τη μοίρα του δικού του Τιτανικού, να προσπεράσει τα παγόβουνα και να οδηγηθεί στη λύτρωση, πλάι στη δική του αγαπημένη.

Food & Cinema: Γιατί το σινεμά περνά από το στομάχι

Η συλλογή Food & Cinema του Cinobo, μας ανοίγει την όρεξη συγκεντρώνοντας 13 ταινίες με θέμα ένα γεύμα, ένα πιάτο, μια κουζίνα, ένα ταξίδι γαστρονομίας, που εξετάζουν τη σχέση του σινεμά με το φαγητό από κάθε πλευρά και σε κάθε στάδιο.