«Memoir of a Snail»: Δεν κλαίω εγώ, εσύ κλαις

Θα ήταν ευφημισμός αν γράφαμε ότι ένα stop-motion animation θέλει δουλειά πολλή. Θυμίζουμε ότι πρόκειται για animation που γυρίζεται με μοντέλα και μαριονέτες, καμωμένα από πάσης φύσεως υλικά, τα οποία φωτογραφίζονται σε διαφορετικές στάσεις για να δημιουργηθεί η ψευδαίσθηση της κίνησης. Υπολογίζεται ότι είναι δύσκολο να γυριστούν περισσότερα από 30 καρέ το δευτερόλεπτο ανά μέρα, όταν το σύνηθες frame rate είναι 24 καρέ το δευτερόλεπτο – κάντε τους σχετικούς υπολογισμούς και θα σοκαριστείτε από το πόσος χρόνος απαιτείται για να ολοκληρωθούν τα «γυρίσματα» μιας  ταινίας μεγάλου μήκους.

Ίσως γι’ αυτό να πήρε 14 χρόνια στον Άνταμ Έλιοτ ώσπου να παραδώσει το Memoir of a Snail, την επόμενη ταινία του μετά το (για μερικούς από εμάς, αξέχαστο) Mary and Max. Είναι , βλέπετε, και ανεξάρτητος δημιουργός και το δικό του stop-motion υπάγεται στην ειδική κατηγορία του claymation, όπου οι χαρακτήρες και τα σετ έχουν φτιαχτεί από πλαστελίνη, κάτι που παίρνει ακόμα περισσότερο χρόνο. Αφήστε δε που, ως υπέρμαχος του χειροποίητου, ο Έλιοτ θέλει να γυρίζονται τα πάντα on-camera, άνευ μεταγενέστερης ψηφιακής επεξεργασίας και προσθηκών. Φυσικά, η υπομονή του και η επιμονή του αποδίδουν καρπούς. Παρακολουθώντας την ταινία στο Cinobo, θα βρεθείτε αρκετές φορές με το χέρι στο pause, για να μπορέστε να θαυμάσετε όλη τη λεπτομέρεια στις κατασκευές και στα props.

Αλλού, όμως, εντοπίζεται η πραγματική δύναμη της ταινίας. Kεντρική ηρωίδα της είναι η Γκρέις, μια μοναχική γυναίκα που συλλέγει σαλιγκάρια – αν έδιναν Όσκαρ για φωνητικές ερμηνείες, η Σάρα Σνουκ του Succession θα έπρεπε να έχει κερδίσει ένα τέτοιο το 2024. Μέσα από την αφήγησή της, πληροφορούμαστε για μια σειρά από ατυχή γεγονότα που συνθέτουν τη διαδρομή της σε αυτό τον κόσμο. Με γλυκόπικρο χιούμορ, συγκινητικό μουσικό score κι ένα φινάλε από εκείνα που λειτουργούν επειδή ο δημιουργός τους φρόντισε να κατακτηθούν δύσκολα, το φιλμ πατά τα σωστά κουμπιά ώστε να ενεργοποιηθούν οι δακρυγόνοι αδένες μας – έχει αντίκτυπο ανάλογο εκείνου του πολυαγαπημένου It’s a Wonderful Life, ας πούμε, με το οποίο μοιράζονται την ίδια, ντικενσιανή αντίληψη ανάπτυξης κι εξέλιξης της. Στη σχετική προβολή της ταινίας στο Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης ακούγαμε αναφιλητά  μέσα στην αίθουσα κι όταν άναψαν τα φώτα, βλέπαμε γύρω μας παντού νοτισμένα μάτια - αλλά χαμογελαστά πρόσωπα.
 

Πέρα από τη σεναριακή κι αφηγηματική επιδεξιότητα του Έλιοτ, αν η ταινία έχει τέτοια επίδραση, είναι γιατί, δίχως να το φανταστεί ο Αυστραλός δημιουργός όταν τη συνέλαβε, στο διάστημα της παραγωγής της μεσολάβησε μια πανδημία, μερικές καραντίνες και μια καθολική διόγκωση του αισθήματος της εσωτερίκευσης και της απομόνωσης. Έτσι, η (διακριτική μα διακριτή) προτροπή της προς εξωστρέφεια χτύπησε φλέβα. 

Ταυτόχρονα, επειδή οι millenials ήταν η πρώτη γενιά που αγκάλιασε τόσο μαζικά την ψυχοθεραπεία και την ψυχανάλυση και, μέσω αυτής, διεκδίκησαν το δικαίωμα τους στην απενοχοποίηση της αυτολύπησης, βρέθηκαν κάποια στιγμή να περάσουν στο άλλο άκρο και να θεωρήσουν την απόσυρση στο «κέλυφός» ως πανάκεια. Το Memoir of a Snail απευθύνει ένα κάλεσμα για ισορροπία προς τα μέλη αυτής της γενιάς – και όχι μόνο. 

Κι αν αποφεύγουμε να γίνουμε ακόμα πιο συγκεκριμένοι, είναι επειδή θέλουμε να ανακαλύψετε μόνοι σας όσα έχει να προσφέρει αυτή η υπέροχη ταινία, προειδοποιώντας ότι θα είναι δύσκολο να κρατήσετε τα μάτια σας στεγνά.