Υπάρχουν κάποιες ταινίες που, πώς να το πούμε, ακούς τον τίτλο τους και τις φαντάζεσαι σε βιντεοκασέτα, στο ράφι του βίντεο κλαμπ. Ταινίες που κυκλοφόρησαν από τις αρχές των ‘80s μέχρι την αυγή του τρέχοντος αιώνα, ταινίες που δεν είναι απαραίτητο ότι τις είχαμε δει νοικιασμένες, αλλά είναι σίγουρα συνδεδεμένες με μια ξεπερασμένη πια από τον χρόνο εμπειρία θέασης.

Σκέψου τα εξής: συνεχείς προβολές σε συγκεκριμένες ζώνες της τηλεόρασης, ενοικίαση από το βιντεοκλάμπ (ή αδυναμία ενοικίασης, όταν η κόπια παρέμενε μια ζωή νοικιασμένη), εγγραφή από την τηλεόραση σε επανεγγράψιμες κασέτες που είχαν μέσα και τις διαφημίσεις του καναλιού. Ω ναι, πάνω κάτω, όλοι ξέρουμε για τι πράγμα μιλάμε.

Α, και άσχετα από τη φόρμα της θέασης, είναι ταινίες γνωστές, αγαπημένες και, κυρίως, απείρως rewatchable. Τις έβλεπες κάθε φορά που τις πετύχαινες στην τηλεόραση. Για να το πούμε αλλιώς, είναι οι ταινίες που νοίκιαζες από το βίντεο κλαμπ κι ήταν σχεδόν λιωμένη η κασέτα.

Φέτος το VHS συμπληρώνει 50 χρόνια από το λανσάρισμά του. Για τον λόγο αυτό, ετοιμάσαμε ένα μεγάλο αφιέρωμα σε ταινίες σαν αυτές που αναφέραμε παραπάνω, το οποίο ξεκινάει στις 17 Απριλίου με 10 τίτλους. Κατόπιν, κάθε Παρασκευή μέχρι τα τέλη Μαΐου θα προστίθενται δύο ταινίες στον κατάλογο, όπως παλιά, που νοικιάζαμε δύο βιντεοκασέτες για το σαββατοκύριακο.

Χωρίς πολλά πολλά, οι πρώτες 10 ταινίες που θα βρείτε στα «ράφια» του Cinobo, είναι οι παρακάτω. Καταναλώστε ανεύθυνα, ανέμελα και άφοβα – το άγχος της έγκαιρης επιστροφής στο βίντεο κλαμπ, για να μην χρεωθoύμε παραπάνω, είναι το μοναδικό πράγμα που δεν θα μάς λείψει από εκείνη την εποχή.

Αmerican Psycho

Στη Νέα Υόρκη του 1987, ο Πάτρικ Μπέιτμαν (Κρίστιαν Μπέιλ) είναι ένας όμορφος, νεαρός, πετυχημένος χρηματιστής. Όμως πίσω από την ατσαλάκωτη δημόσια εικόνα του κρύβεται μια βίαιη και σαδιστική πλευρά, καθώς ο Μπέιτμαν ζει τη νύχτα μια δεύτερη ζωή διαπράττοντας φόνους που μπλέκουν τα όρια μεταξύ πραγματικότητας και φαντασίωσης. Εμβληματικό στην απεικόνιση της σύγχρονης τοξικής αρρενωπότητας, το καυστικό φιλμ της Μέρι Χάρον αναρωτιέται τι είναι αυτό που δημιουργεί ένα τέρας – και πώς αυτό μοιάζει στην αυγή ενός μετα-γιάπικου 21ου αιώνα. Η ταινία έκανε τον Κρίστιαν Μπέιλ σούπερ σταρ κι έγινε ανεπιστρεπτί σημείο αναφοράς, διασκευάζοντας το καλτ βιβλίο του Μπρετ Ίστον Έλλις. Θοδωρής Δημητρόπουλος

Βasic Instinct

Σταθερά μυθικό και διαχρονικό από την κυκλοφορία του, το Βασικό Ένστικτο του μεγάλου προβοκάτορα Πολ Βερχόφεν παραμένει ένα από τα πιο αμφιλεγόμενα και στιλιστικά αιχμηρά δείγματα του είδους του ερωτικού θρίλερ των αρχών της δεκαετίας του ’90. Με φόντο ένα Σαν Φρανσίσκο βυθισμένο σε ψυχρή, σχεδόν αποστειρωμένη ατμόσφαιρα, η αινιγματική συγγραφέας, την οποία ενσαρκώνει η Σάρον Στόουν στον καλύτερο ρόλο της καριέρας της,  υφαίνει έναν ιστό επιθυμίας, εξουσίας και εξαπάτησης με θύμα (;) έναν αστυνομικό που ερευνά το σκοτεινό παρελθόν της. Το αποτέλεσμα είναι ένα μαεστρικά χιτσκοκικό παιχνίδι βλέμματος και ελέγχου, όπου η αλήθεια παραμένει διαρκώς ρευστή και η σεξουαλική ένταση κόβεται με μαχαίρι. Ή με έναν παγοκόφτη.  Tάσος Χατζηεφραιμίδης

Bill and Ted's Excellent Adventure

Δύο αξιαγάπητοι slackers (ο Κιάνου Ριβς και ο Άλεξ Γουίντερ) ζητούν τη βοήθεια ενός ξεναγού που ταξιδεύει στο χρόνο για να περάσουν το μάθημα Ιστορίας. Το αποτέλεσμα είναι ένα ξεκαρδιστικό και παράλογο ταξίδι μέσα στο χρόνο, όπου η μόνη σταθερά σε μια σειρά από απίθανα μπλεξίματα, είναι η φιλία. Η ξέφρενη καλτ sci-fi κωμωδία που σημάδεψε την καριέρα του Κιάνου Ριβς και αγαπήθηκε εξίσου από slackers και σινεφίλ, μάς έκανε όλους συλλογικά να πούμε «whoa!» απέναντι στην αναπολογητικά αναρχική ανάγνωση της Ιστορίας. Παλιά σαλούν, αρχαιοελληνική φιλοσοφία, Ναπολέοντας, Τζένγκις Χαν - υπάρχει αληθινή μαεστρία και αγάπη στον τρόπο με τον οποίο μια βαρετή «άσκηση για το σπίτι» γίνεται το πιο απολαυστικά σαχλό μάθημα Ιστορίας στην ιστορία. Θοδωρής Δημητρόπουλος

The Fabulous Baker Boys

Υπόδειγμα ταινίας μεσαίου προϋπολογισμού του παρελθόντος, βασισμένης κυρίως στους χαρακτήρες αλλά και το ταλέντο των ηθοποιών που τους υποδύονται υπό τη μαεστρία του Στιβ Κλόουβς, του ανθρώπου που ανέλαβε αργότερα το τιτάνιο έργο της προσαρμογής όλων των βιβλίων Χάρι Ποτερ στο σινεμά. Ο Τζεφ Μπρίτζες παίζει για πρώτη φορά μαζί με τον αδερφό του, με τους δυο τους να εκφράζουν δύο πόλους της καλλιτεχνικής δημιουργίας - τον πρακτικό και τον ασυμβίβαστο – ενώ η Μισέλ Φάιφερ είναι ομορφότερη από ποτέ, όσο τραγουδά σε piano bars και τους αναστατώνει. Απαράμιλλα γοητευτική σήμερα, παλιομοδίτικη αλλά και αγέραστη ταυτόχρονα. Τάσος Μελεμενίδης

The Hairdresser’s Husband

Σήμερα είναι σχεδόν ξεχασμένος, αλλά στα ‘90s δεν μπορούσε να εννοηθεί συζήτηση για το ευρωπαϊκό σινεμά δίχως αναφορά στο όνομα του Πατρίς Λεκόντ. Η αγάπη του ελληνικού κοινού για τον σκηνοθέτη ξεκίνησε έναν χρόνο πριν με το Monsieur Hire, ο Εραστής της Κομμώτριας ήταν εκείνος που τη θεμελίωσε. Το μάλλινο μαγιό, το πουά φόρεμα της Γκαλιένα και οι ακανόνιστες χορευτικές φιγούρες του Ζαν Ροσφόρ είναι εικόνες και στιγμιότυπα που οι σινεφίλ της εποχής ποτέ δεν ξέχασαν. Καθώς το φως και τα χρώματα του θρυλικού διευθυντή φωτογραφίας Εντουάρντο Σέρα κάνουν ακόμα πιο «μαγικό» τον ρεαλισμό της ταινίας, ο Λεκόντ συνθέτει μια ονειροπαρμένη κινηματογραφική ωδή στη φαντασίωση, θρηνώντας την (αναπόφευκτη;) σύνδεσή της με την αυτοκαταστροφή. Γιάννης Βασιλείου

Reservoir Dogs

Oύτε λίγο, ούτε πολύ, πρόκειται για μια από τις σημαντικότερες στιγμές του αμερικανικού indie των ‘90s, καθώς σύστησε ένα κινηματογραφικό ιδίωμα που χρόνια μετά θα αποκαλούσαμε απλώς «ταραντινικό» και θα καταλαβαίναμε όλοι για τι πράγμα μιλάμε. Με αξιέπαινη διανομή των ρόλων, ώστε να εξυπηρετηθεί η θεατρικότητα του εγχειρήματος – όχι τυχαία, ο Χάρβεϊ Καϊτέλ και ο Τιμ Ροθ παίρνουν τις δυσκολότερες σκηνές –, το Reservoir Dogs μάς προσκαλεί σε ένα αμιγώς κινηματογραφικό σύμπαν, όπου οι χαρακτήρες δείχνουν πάντα cool και, προτού επιστρατεύσουν κανονικές σφαίρες, πυροβολούν τον συνομιλητή τους με pop αναφορές και ευφυολογήματα. Γιάννης Βασιλείου

Showgirls

Στην χολιγουντιανή περίοδό του, ο Πολ Βερχόφεν παρέδωσε μια σειρά από ανατριχιαστικά ακριβείς σάτιρες του infotainment φασισμού της εποχής μας ως ευπώλητη μαζική ιδεολογία, αλλά το Showgirls παραμένει η πιο περίπλοκη υπόθεση της φιλμογραφίας του. Μια trash όπερα για το trash του αμερικάνικου ονείρου, φτιαγμένη όπως όλα τα έργα εκείνης της περιόδου του Ολλανδού: με απόλυτη αφθονία από τα ίδια τα υλικά του κόσμου που σχολιάζει. Αρχετυπική ιστορία ανόδου και πτώσης με το κακό γούστο ανεβασμένο στο 11, με γκλίτερ, κόκα και μια υστερικά μεγαλειώδη ερμηνεία από την Ελίζαμπεθ Μπέρκλεϊ, το Showgirls παρεξηγήθηκε καταστροφικά στην εποχή του πριν γίνει reclaim ως παραγνωρισμένο καλτ αντικείμενο. Με τον Βερχόφεν να μιλά για έναν κόσμο χωρίς να φοβάται ούτε λίγο να βουτήξει μέσα του. Θοδωρής Δημητρόπουλος

To Die For

Λίγες ταινίες των ‘90s μπορούν να καμαρώνουν ότι παραμένουν απολύτως επίκαιρες, προφητικές και διαχρονικές όσο η δηλητηριωδώς σατιρική ανατομία του Γκας Βαν Σαντ πάνω στη λατρεία της διασημότητας και τη βουλιμική επιθυμία για ορατότητα,  και μάλιστα σε μια εποχή που ακόμα δεν υπήρχαν social media για να εκτινάξουν την αυτοπροβολή στα επίπεδα της μαζικής παράκρουσης της εποχής μας.  Μέσα από μια υβριδική μορφή που συνδυάζει ψευδο-ντοκιμαντέρ και μαύρη κωμωδία, το Έτοιμη Για Όλα καταγράφει την ξέφρενη πορεία μιας γυναίκας που θα κάνει τα πάντα, ακόμα και φόνο,  για να γίνει τηλεοπτική περσόνα, και προμηνύει έναν νέο, γενναίο κόσμο όπου η ηθική υποχωρεί μπροστά στην εικόνα και η φιλοδοξία μετατρέπεται σε μηχανισμό (αυτό)καταστροφής. Τάσος Χατζηεφραιμίδης

Total Recall

Δίχως να αποχωρίζεται τις αντικαταναλωτικές σατιρικές πινελιές του Robocop, της πρώτης του μεγάλης χολιγουντιανής εξόρμησης, ο Πολ Βερχόφεν εμφυτεύει στον πυρήνα της δημιουργίας του μια έντονα αντιαποικιοκρατική θέση (και στάση), υποστηρίζοντας ότι το επονομαζόμενο σινεμά της απόδρασης μπορεί να λειτουργήσει ΚΑΙ ως εργαλείο αφύπνισης, όταν ο δημιουργός του συνδυάσει το τερπνόν μετά του ωφελίμου. Όλα αυτά σε μια εξωφρενική διαστημική περιπέτεια, όπου οι εμφανείς χιτσκοκισμοί συναντούν τα γνώριμα, αποκρουστικά εφέ και την camp ερωτική διάθεση που συναντούμε στο σινεμά του Ολλανδού σκηνοθέτη. Όσο για την ογκώδη περσόνα του Άρνολντ Σβαρτζενέγκερ, εδώ αξιοποιείται σκωπτικά: αρκεί να προσέξετε τον τρόπο εξουδετέρωσης των αντιπάλων, αλλά και τη διαρκή υπογράμμιση της αδυναμίας του ήρωα να μασκαρευτεί, παρά την (υποτιθέμενη;) ιδιότητα του μυστικού πράκτορα. Γιάννης Βασιλείου

Weekend at Bernie’s

Κάπου εκεί στα τέλη των ‘80s και στις αρχές των ‘90s μια ολόκληρη γενιά παιδιών κι εφήβων γαλουχήθηκε με μια ξέφρενη κι εξωφρενική φαρσοκωμωδία στα όρια (ή και πολύ μετά από αυτά) του κακού γούστου, η οποία έγινε τεράστια επιτυχία στα video club της εποχής και σταθερό χιτ στα πρώτα χρόνια της ιδιωτικής τηλεόρασης στη χώρα μας. Το Τρελό Γουικέντ στου Μπέρνι βλέπεται σήμερα με …νοσταλγία και αθωότητα και η τραγελαφική περιφορά του πτώματος ενός αφεντικού από  δύο υπαλλήλους του για να μην κατηγορηθούν για φόνο παραμένει ένα γκροτέσκο χορογραφικό παιχνίδι που ισορροπεί ανάμεσα στο slapstick και στη σκοτεινή ειρωνεία, υπενθυμίζοντας ότι το χιούμορ χρειάζεται πάντα μια δόση (ή πολλές) αμηχανίας, υπερβολής και ασέβειας. Τάσος Χατζηεφραιμίδης