
Alternatywne spojrzenie na lata 80. z dzisiejszej perspektywy. Filmy z różnych krajów, kontynentów i epok, które przyglądają się społeczeństwu, polityce, kulturze, atmosferze i spuściźnie dekady, z którą tak naprawdę nigdy się nie rozstaliśmy. Filmy kultowe i zapomniane.

W grudniu 1981 Skolimowski zaczyna pisać scenariusz, a w maju 1982 roku zdobywa za niego nagrodę w Cannes. Budowlańcy z Polski pojechali dorobić do Londynu, a w Polsce zaczyna się stan wojenny i zamykają granice. Jeremy Irons w roli Nowaka – jedynego robotnika, który umie mówić po angielsku. — Czterech polskich robotników jedzie dorobić do Londynu, gdzie mają tanio wyremontować mieszkanie swojego szefa. Jest grudzień 1981 roku. Angielski zna tylko brygadzista Nowak, więc on za wszystkich kupuje, targuje się i pilnuje pieniędzy. W kraju ogłaszają stan wojenny, granice zostają zamknięte. Nowak dowiaduje się o tym pierwszy. Pozostałym nie mówi ani słowa. — Najlepszy scenariusz | Festiwal Filmowy w Cannes | 1982

Andrzej Żuławski („Opętanie”) przeniósł „Idiotę” Dostojewskiego do przestępczego świata Paryża. Po napadzie na bank zawiązuje się niebezpieczny trójkąt miłosny. Kwintesencja reżyserskiego stylu: pijana kamera, pełna ekspresja, teledyskowy chaos. — Do Paryża, z pieniędzmi z napadu na bank, jedzie Micky, żeby odzyskać Mary od braci Venin. Przysiada się do niego Léon, neurotyczny marzyciel, którego Micky od razu bierze za głupca. Mężczyzna nie ma dokąd pójść, więc idzie za nim do miasta. Tam Léon widzi Mary. I wszystko się rozsypuje.

Uwielbiany film Wima Wendersa, który przyniósł mu nagrodę reżyserską w Cannes. Dwa anioły krążą nad wciąż podzielonym Berlinem i zazdroszczą ludziom nieprzewidywalności życia. Jeden postanawia stać się człowiekiem. Bruno Ganz jako ikoniczny anioł, na drugim planie sam Peter Falk. — Anioły stróże przemierzają podzielony Berlin i patrzą na świat czarno-biały. Wsłuchują się w myśli śmiertelnych i próbują ich pocieszać. Aż jeden z nich zakochuje się w akrobatce. Żeby z nią być, musiałby wyrzec się nieśmiertelności. — Najlepsza reżyseria | Festiwal Filmowy w Cannes | 1987 Najlepsza reżyseria | Europejskie Nagrody Filmowe | 1988 Najlepszy aktor drugoplanowy (Curt Bois) | Europejskie Nagrody Filmowe | 1988 Nominacja – Najlepszy film | Europejskie Nagrody Filmowe | 1988 Nominacja – Najlepszy film nieanglojęzyczny | BAFTA | 1989 Nominacja – Najlepszy film zagraniczny | Nagrody Cezara (Cezary) | 1988 Najlepszy film zagraniczny | Nagrody Independent Spirit | 1989

Nagrodzony Złotą Palmą kultowy film drogi Wima Wendersa, do którego zdjęcia zaczął z połową scenariusza. Portret samotnej Ameryki. Milczący mężczyzna wychodzi z teksańskiej pustyni w poszukiwaniu żony. Nastassja Kinski w różowym swetrze jako symbol czegoś, co utraciliśmy. — Mężczyzna błąka się po Teksasie w nieznośnym upale. Nie mówi i wygląda na to, że stracił pamięć. Gdy znajdują go nieprzytomnego na pustyni, brat, który od lat uważał go za zmarłego, zabiera go do siebie. Tam razem z żoną wychowują jego syna. Mężczyzna nie powie, gdzie był przez te lata. Chce jedynie odnaleźć żonę i zabrać chłopca ze sobą. — Złota Palma | Festiwal Filmowy w Cannes | 1984 Nagroda FIPRESCI | Festiwal Filmowy w Cannes | 1984 Nagroda Jury Ekumenicznego | Festiwal Filmowy w Cannes | 1984 Najlepsza reżyseria | BAFTA | 1985 Nominacja – Najlepszy film | BAFTA | 1985 Nominacja – Najlepszy film nieanglojęzyczny | Złote Globy | 1985 Nominacja – Najlepszy film zagraniczny | Nagrody Cezara (Cezary) | 1985

Oryginalny horror Andrzeja Żuławskiego, który zapisał się w historii kina. Niewiarygodna Isabelle Adjani dostała za swoją ekstremalnie emocjonalną rolę nagrodę aktorską w Cannes. Żuławski pisał scenariusz w trakcie własnego rozwodu. Od rozpadu małżeństwa do rozpadu ludzkiej psychiki. — Zachodni Berlin. Mark wraca z pracy, o której nie wolno mu mówić, i słyszy od Anny, że to koniec. W życiu kobiety jest inny mężczyzna. Mąż zostawia jej mieszkanie i małego Boba pod opieką, a sam na długo znika w alkoholu. Gdy wraca, chłopiec jest sam i nieumyty. Gdzie Anna spędza noce – nie wiadomo. — Najlepsza aktorka (Isabelle Adjani) | Festiwal Filmowy w Cannes | 1981 Najlepsza aktorka (Isabelle Adjani) | Nagrody Cezara (Cezary) | 1982

Dwadzieścia pięć tysięcy dolarów oszczędności – za tyle powstał debiut Gusa Van Santa, oparty na wspomnieniach portlandzkiego poety ulicznego Walta Curtisa. Ciemne noce nabrzmiałe od nieodwzajemnionego pożądania. Obraz prekursorski wobec nowego kina queerowego. — Portland, dzielnica pijaków i szemranych typów. Walt stoi za ladą sklepu. Zakochuje się w Johnnym, młodym Meksykaninie, który ledwie mówi po angielsku, ten jednak od razu go zbywa. Walt ląduje za to w łóżku z kolegą Johnny'ego, Roberto, choć wciąż nie odpuszcza sobie Johnny'ego. Kiedy Roberto dostaje gorączki, Walt siedzi przy nim całą noc.

Nowy Orlean i voodoo w kultowym filmie Alana Parkera. Mickey Rourke jest spłukanym detektywem, który ma odnaleźć piosenkarza zaginionego po wojnie. Robert De Niro gra diabolicznego klienta, a z każdą sceną jego paznokcie robią się trochę dłuższe. Tego zlecenia lepiej było nie brać. — Nowy Jork, 1955 rok. Harry Angel jest podrzędnym prywatnym detektywem i bierze każdą robotę, jaka się trafi. Nikomu nieznany milioner zleca mu odnalezienie piosenkarza Johnny’ego Favorite’a. Ten przepadł bez śladu. Pieniądze są dobre, ale zlecenie doprowadza go w piekielnie niebezpieczne rejony.

Kubrick nazwał go najbardziej przerażającym filmem, jaki widział. Na stacji benzynowej Saskia idzie po napoje i już nie wraca, a Rex szuka jej przez trzy lata. Odpowiedzialny za to mężczyzna to zwyczajny facet. Kultowe kino, które wpłynęło na kształt współczesnego thrillera. — Rex i Saskia są w sobie ogromnie zakochani i właśnie jadą na wakacje. Zatrzymują się na zatłoczonej stacji benzynowej. Saskia idzie po napoje i już nigdy nie wraca. Rex szuka jej wszędzie przez trzy lata, aż pewnego dnia dostaje kartkę od człowieka, który wie, co się z nią stało. — Najlepsza aktorka drugoplanowa (Johanna ter Steege) | Europejskie Nagrody Filmowe | 1988

Złota Kamera w Cannes za debiut reżysera Rumuńskiej Nowej Fali, Corneliu Porumboiu. Dyktator Ceaușescu uciekł z Bukaresztu 22 grudnia 1989 roku. Pytanie zadane po szesnastu latach na żywo w prowincjonalnej telewizji brzmi: czy w ich mieście też była rewolucja? — 22 grudnia, szesnaście lat po obaleniu dyktatury Ceaușescu. Prowincjonalna stacja telewizyjna nadaje rocznicowy program na żywo, a prowadzący zdołał ściągnąć do studia tylko dwóch gości: nadużywającego alkoholu nauczyciela historii i emeryta, który w czasach reżimu udawał Świętego Mikołaja. Pytanie brzmi: czy ktokolwiek w tym mieście wyszedł na rynek przed 12:08, zanim odleciał helikopter dyktatora? — Złota Kamera | Festiwal Filmowy w Cannes | 2006 Nagroda Europa Cinemas | Festiwal Filmowy w Cannes | 2006 Nominacja – Nagroda C.I.C.A.E. | Festiwal Filmowy w Cannes | 2006 Selekcja oficjalna - Directors' Fortnight | Festiwal Filmowy w Cannes | 2006

W 1981 roku w Nowym Jorku odnotowano statystycznie najwyższą liczbę przestępstw w historii miasta. Oscar Isaac handluje wtedy olejem opałowym i traci kolejne cysterny. Jessica Chastain, cała w Armanim, tłumaczy mu, co na jego miejscu zrobiłby każdy rozsądny człowiek. — Nowy Jork, zima 1981 roku. Abel Morales wpłacił zaliczkę na inwestycję związaną z olejem opałowym i ma trzydzieści dni, żeby zebrać resztę pieniędzy. Tymczasem jego kierowcy tracą ładunki na drodze, prokuratura wchodzi mu w księgi, a w nocy ktoś zostawia broń na trawniku przed domem. Żona uważa, że mąż jest zdecydowanie za grzeczny. — Nominacja – Najlepsza aktorka drugoplanowa (Jessica Chastain) | Złote Globy | 2015 Nominacja – Najlepsza aktorka drugoplanowa (Jessica Chastain) | Nagrody Independent Spirit | 2015 Nominacja – Najlepszy scenariusz | Nagrody Independent Spirit | 2015 Nominacja – Najlepszy montaż | Nagrody Independent Spirit | 2015

Rob Reiner rewolucjonizuje gatunek mockumentu w kultowym filmie muzycznym. Szalenie zabawny reportaż o trasie koncertowej zespołu, który nigdy nie istniał. Tylko tutaj gitarzysta ma wzmacniacz, w którym pokrętło idzie aż do jedenastu. — Rok 1982, trasę po Stanach brytyjskiej kapeli heavymetalowej dokumentuje ekipa filmowa. Spinal Tap grają na coraz mniejszych salach, bo bilety przestają się sprzedawać. Zamówiony na scenę monument Stonehenge przyjeżdża w miniaturze. Z menedżerem sprawy idą źle, między muzykami jest jeszcze gorzej.

Chłopak nagrywa potajemnie śpiewaczkę, która nigdy nie dała zarejestrować swojego głosu. Kaseta z nagraniem jest ważna nie tylko dla niego. Ucieka motorowerem w paryskie metro, ma mafię na karku. Tak zaczyna się francuski neobarok – nurt, w którym obraz potrafi skraść każdą scenę. — Paryż. Jules rozwozi listy na motorowerze. Jest fanem śpiewaczki operowej, która nigdy nie zgodziła się na nagranie. Podczas koncertu nagrywa ją potajemnie z widowni. W drodze powrotnej jego kaseta zamienia się z inną, a tej szukają i policja, i mafia. Jules nie wie, co znalazło się w jego rękach. — Nominacja – Najlepszy film nieanglojęzyczny | BAFTA | 1983 Najlepszy film debiutancki | Nagrody Cezara (Cezary) | 1982 Najlepsza muzyka | Nagrody Cezara (Cezary) | 1982 Najlepsze zdjęcia | Nagrody Cezara (Cezary) | 1982 Najlepszy dźwięk | Nagrody Cezara (Cezary) | 1982

Film-punkt zwrotny w karierze Pedro Almodóvara, który przyniósł mu międzynarodową sławę. Carmen Maura i Antonio Banderas w szalonej historii kobiety, która usilnie chce skontaktować się z byłym partnerem, ale po drodze napotyka jego eks-żonę i nową kochankę. Nominacja do Oscara i pięć nagród Goya. — Pepa i Iván są parą od kilku lat i oboje dubbingują filmy w Madrycie. Ale on właśnie zostawił jej wiadomość na sekretarce, żeby spakowała mu rzeczy. Pepa chce go znaleźć i dowiedzieć się dlaczego, ale mężczyzna ani myśli odbierać od niej telefonów. Zamiast tego jej mieszkanie zapełnia się ludźmi z jego życia. Zrobiła też dzbanek gazpacho, bo Iván je uwielbia. Do zupy wsypała tabletki nasenne. — Nominacja – Najlepszy film nieanglojęzyczny | Oscary | 1989 Najlepsza aktorka (Carmen Maura) | Festiwal Filmowy w Wenecji | 1988 Najlepszy scenariusz | Festiwal Filmowy w Wenecji | 1988 Nagroda Publiczności | Międzynarodowy Festiwal Filmowy w Toronto | 1988 Nominacja – Najlepszy film nieanglojęzyczny | Złote Globy | 1989 Najlepszy film | Nagrody Goya | 1989 Najlepsza aktorka (Carmen Maura) | Nagrody Goya | 1989 Najlepsza aktorka drugoplanowa (María Barranco) | Nagrody Goya | 1989 Najlepsza aktorka (Carmen Maura) | Europejskie Nagrody Filmowe | 1988

Nagrodzona Złotym Lwem w Wenecji oda do niepokornych. Film zaczyna się od znalezienia martwej dziewczyny. Potem cofa się, żeby pokazać, jak wyglądały jej ostatnie dni. Agnès Varda opowiada historię Mony, która nie chce należeć do żadnego świata. W głównej roli hipnotyzująca Sandrine Bonnaire. — Niewidzialny reporter kieruje kamerę na mężczyzn, którzy znaleźli martwą dziewczynę. Co doprowadziło ją do tego momentu? W retrospekcjach widzimy ją wśród bezdomnych, pracujących fizycznie imigrantów, z profesorką badającą drzewa i dziewczyną, która zazdrości jej niczym nieskrępowanej wolności. Kiedyś pracowała w biurze. Rzuciła to i poszła przed siebie. — Złoty Lew | Festiwal Filmowy w Wenecji | 1985 Nagroda FIPRESCI | Festiwal Filmowy w Wenecji | 1985 Najlepsza aktorka (Sandrine Bonnaire) | Nagrody Cezara (Cezary) | 1986 Nominacja – Najlepszy film | Nagrody Cezara (Cezary) | 1986 Nominacja – Najlepsza reżyseria | Nagrody Cezara (Cezary) | 1986 Nominacja – Najlepsza aktorka drugoplanowa (Macha Méril) | Nagrody Cezara (Cezary) | 1986

Taniec taki, że wszystko inne przestaje mieć znaczenie. Michaił Barysznikow, słynny tancerz baletu, gra tu uciekiniera, którego KGB wprowadza z powrotem na scenę w Leningradzie. Mieszkanie dzieli z amerykańskim mistrzem stepowania. W obsadzie Isabella Rossellini, Helen Mirren i… Jerzy Skolimowski. — Gdzieś nad Syberią samolot z rosyjską gwiazdą baletu awaryjnie ląduje na radzieckiej ziemi. To Nikołaj Rodczenko, który uciekł z tego kraju wiele lat wcześniej i nie miał zamiaru wracać. Pułkownik KGB umieszcza go w leningradzkim mieszkaniu i zapowiada, że znów będzie tańczyć u Kirowa. Mieszkanie dzieli z Amerykaninem. On uciekał w drugą stronę. — Najlepsza piosenka oryginalna | Oscary | 1986 Najlepsza piosenka oryginalna | Złote Globy | 1986 Nominacja – Najlepsza muzyka oryginalna | Złote Globy | 1986

Wimbledon 1980: lodowaty Björn Borg idzie po piąty tytuł z rzędu, a Shia LaBeouf jako John McEnroe wrzeszczy na sędziów i rzuca rakietami. Dwa sposoby na życie i jeden legendarny mecz. Na trybunach Stellan Skarsgård. — Wimbledon, 1980. Cały świat wstrzymuje oddech przed finałem, w którym broniący tytułu mistrz mierzy się z młodym Amerykaninem. Björn Borg wygrał tu cztery razy z rzędu i nawet nie drży mu powieka. John McEnroe kłóci się z sędziami liniowymi i gra w pełnych emocjach. Mecz widział cały świat. Poprzedzającego go tygodnia – nikt. — Nominacja – Nagroda Publiczności | Międzynarodowy Festiwal Filmowy w San Sebastián | 2017 Najlepszy debiut reżyserski | Camerimage | 2017 Nominacja – Najlepszy aktor europejski (Sverrir Gudnason) | Europejskie Nagrody Filmowe | 2018 Nominacja – Nagroda EFA People's Choice | Europejskie Nagrody Filmowe | 2018

Muzyczny ulubieniec publiczności z lat dziewięćdziesiątych z robotniczym sercem od samego Alana Parkera. Tego soundtracku słucha się do dziś. Występujący tu gitarzysta Glen Hansard grał na ulicach Dublina, odkąd był nastolatkiem. Szesnaście lat później obsadzono go w „Once”. Dużo czaru i humoru. — W północnym Dublinie szaleje bezrobocie. Jimmy Rabbitte uznaje, że miastu potrzebny jest zespół soulowy i że to on będzie nim zarządzał. Daje ogłoszenie do gazety muzycznej, na które odpowiada pół dzielnicy. Żaden z kandydatów w życiu nie grał soulu. — Nominacja – Najlepszy montaż | Oscary | 1992 Najlepszy film | BAFTA | 1992 Najlepszy scenariusz adaptowany | BAFTA | 1992 Najlepszy montaż | BAFTA | 1992 Najlepsza reżyseria | BAFTA | 1992 Nominacja – Najlepszy film musicalowy lub komediowy | Złote Globy | 1992

Rohmer („Moja noc u Maud”) zaczyna od słów francuskiego poety Chrétiena de Troyes: kto za dużo mówi, sam na siebie bicz kręci. A potem zamyka w domu nad morzem w Normandii ludzi, którzy nie potrafią przestać gadać. Trzy nagrody w Berlinie w 1983 roku. Nieznośna beztroska posiadania szesnastu lat. — Normandia, ostatni tydzień wakacji. Paulina ma szesnaście lat i przyjechała nad morze ze starszą kuzynką Marion, która akurat jest sama i rozgląda się za romansem. Pewnego dnia Marion wybiera sobie jednego chłopaka, Paulina drugiego, a wszyscy dorośli zaczynają kłamać, kto z kim był. Paulina szybko uczy się tego samego. — Najlepsza reżyseria | Międzynarodowy Festiwal Filmowy w Berlinie (Berlinale) | 1983 Nagroda FIPRESCI | Międzynarodowy Festiwal Filmowy w Berlinie (Berlinale) | 1983 Nagroda OCIC – Wyróżnienie Specjalne | Międzynarodowy Festiwal Filmowy w Berlinie (Berlinale) | 1983
Używamy plików cookie, by ułatwić Ci korzystanie z naszej strony.