Μίκαελ Χάνεκε

Η κάμερα του Μίκαελ Χάνεκε ενδοσκοπεί σε αυτή την προκλητική μελέτη της ψυχικής αποσύνδεσης στην εποχή της μαζικής επικοινωνίας. Το αποτέλεσμα είναι ένας ψυχρά μεταμοντέρνος, μετακινηματογραφικός λαβύρινθος στον οποίο τα όρια μεταξύ πραγματικής και διαμεσολαβημένης βίας γίνονται τρομακτικά δυσδιάκριτα. — Ο 14χρονος Μπένι είναι ένας έφηβος του οποίου οι ευκατάστατοι γονείς απουσιάζουν συχνά. Γεμίζει αυτό το κενό βυθίζοντας τον εαυτό του στον κόσμο των βίντεο. Σύντομα, οι εικόνες με τις οποίες τρέφεται επισκιάζουν την αίσθηση της πραγματικότητας, μέχρι που ο Μπένι χάνει το μυαλό του. Βιντεοσκοπεί τον εαυτό του να διαπράττει μια απερίγραπτη πράξη βίας. — Βραβείο FIPRESCI | Ευρωπαϊκά Βραβεία Κινηματογράφου | 1993

Ένα εμβληματικό μετα-αποκαλυπτικό θρίλερ που γύρισε ο Χάνεκε το 2003 αλλά πιάνει κάτι από την υπαρξιακή απόγνωση των δεκαετιών που ακολούθησαν. Να το πούμε προφητικό; Η Ιζαμπέλ Ιπέρ πρωταγωνιστεί, το φινάλε καθηλώνει, η ταινία διχάζει – όπως συνήθως συνέβαινε για τον σπουδαίο σκηνοθέτη. — Μετά από έναν παγκόσμιο κατακλυσμό, η Αν και η οικογένειά της ξεκινούν για ένα ασφαλές καταφύγιο στο εξοχικό τους σπίτι. Αλλά όταν φτάνουν εκεί, το σπίτι είναι ήδη κατειλημμένο από άλλους επιζώντες. Οι ελπίδες τους για ασφάλεια διαψεύδονται αμέσως από μια βίαιη τραγωδία. Συνοδευόμενη από ένα άγριο νεαρό αγόρι, η οικογένεια φτάνει τελικά σε έναν σιδηροδρομικό σταθμό με την προοπτική της διαφυγής. — Επίσημη Συμμετοχή | Φεστιβάλ Καννών | 2003 Επίσημη Συμμετοχή | Φεστιβάλ Τορόντο | 2003

Αυτός ο παράλογος καφκικός εφιάλτης βρίσκει την ιδανική κινηματογραφική του μεταφορά στα χέρια του Μίκαελ Χάνεκε που μας τραβά στη δίνη μιας ατέρμονης γραφειοκρατικής δυστοπίας, με τους πρωταγωνιστές του «Funny Games», λίγο πριν την κυκλοφορία του τελευταίου. — Ένας τοπογράφος καλείται σε ένα απομακρυσμένο χωριό από την τοπική κυβέρνηση, που στεγάζεται στο «κάστρο». Κατά την άφιξή του, δεν μπορεί να πείσει τους ντόπιους για την κατάρτισή του και βρίσκεται μπλεγμένος σε ένα φαύλο κύκλο επαρχιακής γραφειοκρατίας και μικροπρεπών κοινωνικών ανταγωνισμών που σύντομα μετατρέπεται σε σουρεαλιστικό εφιάλτη.

Στην τρίτη του ταινία, ο Χάνεκε μελετά την τυχαιότητα της ύπαρξης σε 71 στιγμές, φαινομενικά ασύνδετων προσώπων (μεταξύ άλλων και του 12χρονου Σεμπάστιαν Σταν), υπογραμμίζοντας το όραμα ενός απανθρωποποιημένου κόσμου στον οποίο η συναισθηματική αποξένωση μπορεί να διαρραγεί μόνο από το σοκ της ξαφνικής βίας. — 1993 Παραμονή Χριστουγέννων. Ένας 19χρονος φοιτητής σκοτώνει αρκετούς ανθρώπους - όλοι τους άγνωστοι - χωρίς προφανή λόγο. Τι έφερε κοντά τα θύματα και τον δολοφόνο τους; Ξεκινώντας από τα τηλεοπτικά δελτία ειδήσεων του γεγονότος, παρακολουθούνται οι ζωές όσων τυχαία εμπλέκονται σε αυτή την πράξη βίας. — Βραβείο Καλύτερης Ταινίας | Φεστιβάλ Σικάγο | 1994

20 χρόνια μετά, η γενιά της μεταπολεμικής ελπίδας έχει φτάσει στο δικό της αδιέξοδο. Στην πιο σημαντική από τις πρώιμες δουλειές του Μίκαελ Χάνεκε, μπορείς να δεις να απλώνονται στην (μικρή) οθόνη όλα τα μοτίβα του (μεγάλου) ανερχόμενου τότε δημιουργού. — Στο δεύτερο μέρος του σπουδαίου δίπτυχου του Χάνεκε, συναντάμε ξανά τους κάποτε έφηβους χαρακτήρες, 15 χρόνια αργότερα. Τώρα είναι εκείνοι που έρχονται αντιμέτωποι με τις απαιτήσεις μιας ενήλικης ζωής που μοιάζει δυσβάσταχτη. Όλοι περικυκλώνονται από μια μορφή απόγνωσης. Υπάρχει διέξοδος.

Πώς μεταφέρεις ένα προσωπικό λογοτεχνικό δοκίμιο σε μια συναρπαστική οπτική εκδοχή; Ο Μίκαελ Χάνεκε σε ένα από τα πρώιμα τηλεοπτικά του έργα διασκευάζει Ίνγκεμποργκ Μπάχμαν πάνω στην ηθική κρίση μιας πολεμικής φωτογράφου. Σπάνιο και μέχρι πρότινος πρακτικά άφαντο. — Όταν μια διάσημη φωτογράφος κλείνει τα 50, αποφασίζει να αφήσει την πυρετώδη ζωή της στο Παρίσι πίσω και να ανακαλύψει ξανά τον εαυτό της επιστρέφοντας στην ειδυλλιακή ζωή της κωμόπολης που μεγάλωσε. Μπορεί να έχει αποκτήσει διεθνή φήμη, αλλά στην προσωπική της ζωή επικρατεί η μοναξιά. Καθώς θυμάται στιγμές της παιδικής της ηλικίας, επανενώνεται με τον πατέρα της και ανακαλύπτει, μέσα από μια σειρά έξαφνων αναμνήσεων, τι ακριβώς έχει χάσει.

Στην πιο σπαρακτική στιγμή της φιλμογραφίας του, ο Μίκαελ Χάνεκε σκηνοθετεί με επώδυνη εγγύτητα την Εμμανουέλ Ριβά και τον Ζαν-Λουί Τρεντινιάν σε μια ιστορία για τη σαρωτική δύναμη της παντοτινής αγάπης, που στέκεται μπροστά στο μόνο εμπόδιό της, τον θάνατο. Χρυσός Φοίνικας και Όσκαρ Διεθνούς ταινίας. — Ο Ζορζ και η Ανν είναι ένα ογδοντάχρονο ζευγάρι. Είναι καλλιεργημένοι, συνταξιούχοι καθηγητές μουσικής. Η κόρη τους, επίσης μουσικός, ζει στη Βρετανία με την οικογένειά της. Μια μέρα, η Ανν παθαίνει εγκεφαλικό επεισόδιο και ο δεσμός αγάπης του ζευγαριού δοκιμάζεται σοβαρά. — Όσκαρ Καλύτερης Ξενόγλωσσης Ταινίας | Βραβεία Όσκαρ | 2013 Χρυσός Φοίνικας | Φεστιβάλ Καννών | 2012 Βραβείο Καλύτερης Ηθοποιού (Εμανουέλ Ριβά) | Βραβεία BAFTA | 2013 Βραβείο Καλύτερης Σκηνοθεσίας | Ευρωπαϊκά Βραβεία Κινηματογράφου | 2012 Βραβείο Καλύτερης Ξενόγλωσσης Ταινίας | Χρυσές Σφαίρες | 2013 Βραβείο FIPRESCI | Φεστιβάλ Σαν Σεμπαστιάν | 2012

Η ταινία που σόκαρε το φεστιβάλ των Καννών και τις κινηματογραφικές αίθουσες κι έκανε διεθνώς γνωστό το όνομα του Χάνεκε, δεν είναι μόνο μια από τις πιο διαβόητες κι αμφιλεγόμενες δημιουργίες στην ιστορία του σινεμά, αλλά άλλαξε για πάντα τον τρόπο που απεικονίζεται η βία στη μεγάλη οθόνη. — Ένα μεσοαστικό ζευγάρι δραπετεύει μαζί με το μικρό του γιο στο εξοχικό για ένα ξέγνοιαστο σαββατοκύριακο. Όμως, δύο νεαροί, που έχουν το φόνο για χόμπι τους, θα μετατρέψουν τη διαμονή τους σε εφιάλτη. Κρατώντας τους όμηρους, θα τους υποβάλλουν σε σαδιστικές δοκιμασίες. — Επίσημη Συμμετοχή - Διεθνές Διαγωνιστικό | Φεστιβάλ Καννών | 1997

Κλινικής ακρίβειας και μαεστρικής μεθοδικότητας καταγραφή των φόβων και των ενοχών της αστικής τάξης, η ταινία που χάρισε στον Μίκαελ Χάνεκε το Βραβείο Σκηνοθεσίας στις Κάννες το 2005 είναι για πολλούς η κορυφαία και σίγουρα η πιο φιλική στο θεατή δημιουργία του. Προσοχή στους τίτλους τέλους. — Ένας παρουσιαστής τηλεοπτικής εκπομπής για το βιβλίο λαμβάνει πακέτα που περιέχουν βιντεοταινίες με σκηνές από την οικογενειακή ζωή του και σκίτσα με παράξενες απεικονίσεις. Η άβολη αίσθηση ότι παρακολουθείται μετατρέπεται σταδιακά σε απειλή. — Βραβείο Καλύτερης Σκηνοθεσίας | Φεστιβάλ Καννών | 2005 Βραβείο FIPRESCI | Φεστιβάλ Καννών | 2005 Βραβείο Καλύτερης Ευρωπαϊκής Ταινίας | Ευρωπαϊκά Βραβεία Κινηματογράφου | 2005 Βραβείο Καλύτερου Ευρωπαίου Σκηνοθέτη | Ευρωπαϊκά Βραβεία Κινηματογράφου | 2005 Βραβείο Καλύτερου Ευρωπαίου Ηθοποιού (Ντανιέλ Οτέιγ) | Ευρωπαϊκά Βραβεία Κινηματογράφου | 2005

Το ανατριχιαστικό πορτραίτο της μεσοαστικής διαστροφής του Μίκαελ Χάνεκε τον βρίσκει σε πλήρη έλεγχο του κινηματογραφικού ύφους του, να παρατηρεί με κλινική αποστασιοποίηση το πνευματικό κενό της καταναλωτικής κουλτούρας - και τη φρίκη που κρύβεται κάτω από τις γυαλιστερές επιφάνειές της. — Ο Γκέοργκ, η σύζυγός του Άννα και η κόρη τους Εύα ζουν μια φαινομενικά ήσυχη μεσοαστική ζωή, αλλά όταν η Εύα προσποιείται ότι έχει τυφλωθεί, κάτι περίεργο έρχεται στην επιφάνεια. Κατά τη διάρκεια των επόμενων τριών ετών, η οικογένεια αποξενώνεται από τον κόσμο και ο ένας από τον άλλον, ώσπου, ξαφνικά, η ζωή τους αυτοκαταστρέφεται. — Βραβείο Έρνεστ Αρτάρια | Φεστιβάλ Λοκάρνο | 1989

Το magnum opus του Μίκαελ Χάνεκε είναι μια πολυδιάστατη σπουδή πάνω στα αίτια και τη γέννηση του φασισμού, μια ταινία που ταξιδεύει στο παρελθόν για να αναδείξει επιτακτικά και διαχρονικά επίκαιρους προβληματισμούς για τη βία και κάθε μορφή τρομοκρατίας, ένα καθαρό κι αδιαφιλονίκητο αριστούργημα. — Γερμανία, λίγο πριν τον Α ́ Παγκόσμιο Πόλεμο. Μία σειρά από ανεξήγητα γεγονότα διαταράσσουν την καθημερινότητα της κοινωνικής ζωής ενός προτεσταντικού χωριού, με επίκεντρο μια ομάδα μικρών παιδιών. — Υποψηφιότητα για Όσκαρ Καλύτερης Ξενόγλωσσης Ταινίας | Βραβεία Όσκαρ | 2010 Υποψηφιότητα για Όσκαρ Καλύτερης Φωτογραφίας | Βραβεία Όσκαρ | 2010 Χρυσός Φοίνικας | Φεστιβάλ Καννών | 2009 Χρυσή Σφαίρα Καλύτερης Ξενόγλωσσης Ταινίας | Χρυσές Σφαίρες | 2010 Βραβείο FIPRESCI Καλύτερης Ταινίας | Φεστιβάλ Σαν Σεμπαστιάν | 2009

Η πιο σημαντική από τις πρώιμες δουλειές του Μίκαελ Χάνεκε είναι ένα σαρωτικό κοινωνικό δράμα για το αδιέξοδο της πρώτης μεταπολεμικής γενιάς. Στο πρώτο μέρος, το χάσμα γενεών αποτυπώνεται μέσα από μια σκληρή ιστορία ενηλικίωσης α λα Χάνεκε. — Φθινόπωρο του 1959 στην Αυστρία. Πέντε νέοι μεταξύ 17 και 18 ετών προσπαθούν να φτιάξουν τη ζωή τους μέσα στην καταπιεστική ατμόσφαιρα της πόλης τους. Όλοι τους όμως βασανίζονται για διαφορετικούς λόγους: ένα άτομο έχει μπουρζουά οικογένεια και δεν έχει τίποτα που να λείπει, αλλά οι γονείς δεν μιλιούνται πια μεταξύ τους. Ένα νεαρό κορίτσι μένει έγκυος από ένα αγόρι που δεν αγαπά. Ένας άλλος νεαρός μαθητής διατηρεί σχέση με την γυναίκα του καθηγητή του…

Σε ένα από τα πιο άγνωστα έργα του για την αυστριακή τηλεόραση, ο Μίκαελ Χάνεκε αναρωτιέται τι σημαίνει να ζεις για το καθήκον, σε έναν όλο και πιο τεχνοκρατικό κόσμο που δεν αναγνωρίζει τίποτα σε κανέναν. Λογοτεχνική διασκευή-must για τους λάτρεις του μεγάλου σκηνοθέτη. — Στη μεταπολεμική Βιέννη ο στρατιώτης Αντρέας Πουμ έχει χάσει ένα πόδι για τον αυτοκράτορά του, αλλά η αναγνώριση από τη χώρα του δεν έρχεται ποτέ. Ως ανταμοιβή, λαμβάνει μια άδεια και ένα όργανο, ώστε να βγάζει τα προς το ζην παίζοντας το στις αυλές της Βιέννης. Σε όλη του τη ζωή θα είναι πάντα τίμιος, πάντα υπάκουος – αλλά με τι αντίκρυσμα, τελικά; Όταν έρθει η συνειδητοποίηση και η επανάστασή του, θα υπάρχει ακόμα χρόνος για αυτόν;

Προφητικός κι επίκαιρος, ο σπουδαίος Μίκαελ Χάνεκε βλέπει τον νέο, γενναίο και παγκοσμιοποιημένο κόσμο μας σαν μια πολυπολιτισμική Βαβέλ στα όρια της κατάρρευσης, όπου άνθρωποι, κοινωνίες, κουλτούρες και γλώσσες αναζητούν εντροπικά την επαφή και την επικοινωνία. — Μια σειρά από ιστορίες και χαρακτήρες που συνδέονται μέσω της σχέσης τους με τη σημερινή Ευρώπη των προσφύγων, του ρατσισμού και της αποξένωσης, αλλά και της ελπίδας για ένα καλύτερο αύριο. Μια ηθοποιός που κάνει δοκιμαστικό για μια ταινία περπατά παρέα με τον αδερφό του συντρόφου της, πολεμικού ανταποκριτή στη Γιουγκοσλαβία. Αργότερα, ο αδερφός πετάει σκουπίδια σε μια άστεγη και ένας μετανάστης δεύτερης γενιάς από το Μάλι παρεμβαίνει. — Επίσημη Συμμετοχή | Φεστιβάλ Καννών | 2000 Βραβείο Επιτροπής | Φεστιβάλ Καννών | 2000

Σ’ αυτήν την κορυφαία και αριστουργηματική συνεργασία του Χάνεκε με την Ιζαμπέλ Ιπέρ, η συναισθηματική απονέκρωση, η καταπίεση του ορμέμφυτου και η οδυνηρή συνειδητοποίηση της ανάγκης του άλλου απογειώνονται σε ένα αλησμόνητο καλλιτεχνικό κι ερμηνευτικό αποτέλεσμα. — Μία μεσήλικη καθηγήτρια πιάνου διδάσκει σε ένα ωδείο της Βιέννης και μένει με την σκληρή, ηλικιωμένη μητέρα της, ενώ ο πατέρας της ήταν για χρόνια τρόφιμος ψυχιατρείου. Η καθηγήτρια είναι βαθιά μοναχική και η σεξουαλική της καταπίεση εκφράζεται μέσα από σαδομαζοχιστικές και ηδονοβλεπτικές συμπεριφορές, καθώς και αυτοτραυματισμό. Όταν ένας νεότερος μαθητής της εκδηλώνει το ενδιαφέρον του για εκείνη, η καθηγήτρια ενδίδει, αλλά οι καταστάσεις γίνονται σύντομα ακραίες. — Μεγάλο Βραβείο Επιτροπής | Φεστιβάλ Καννών | 2001 Βραβείο Καλύτερης Ηθοποιού (Ιζαμπέλ Ιπέρ) | Φεστιβάλ Καννών | 2001 Βραβείο Καλύτερου Ηθοποιού (Μπενουά Μαζιμέλ) | Φεστιβάλ Καννών | 2001

O προβοκάτορας Μίκαελ Χάνεκε διασκεδάζει με το προτετελεσμένο τέλος της αστικής οικογένειας και τοποθετεί το φόνο ως το μόνο συνδετικό κρίκο για το αγεφύρωτο χάσμα των γενεών, σε ένα διεστραμμένα ειρωνικό best of που κλείνει πονηρά το μάτι σε ολόκληρο το προηγούμενο έργο του. — Τίποτα "ευτυχισμένο" δεν υπάρχει στη ζωή αυτής της οικογένειας. Η μεγάλη κόρη έχει αναλάβει την οικογενειακή επιχείρηση από τον πατέρα της, λόγω της προχωρημένης του ηλικίας. Πρέπει να διαχειριστεί τις πιθανώς καταστροφικές συνέπειες ενός εργατικού ατυχήματος σε ένα από τα εργοτάξια της επιχείρησης, το οποίο ίσως είναι σφάλμα του γιου της και μελλοντικού διαδόχου της. Παράλληλα, ο αδερφός της αναλαμβάνει την επιμέλεια της έφηβης κόρης του μετά τη μυστηριώδη δηλητηρίαση της πρώην συζύγου του. — Επίσημη Συμμετοχή | Φεστιβάλ Καννών | 2017