Στη σειρά, που γράφει η Ίνγκε ντε Κλαρκ και σκηνοθετεί ο Μαριάνο Βανχόφεν, η Γιασμίν, μια νεαρή γυναίκα ζει με το σύνδρομο Τουρέτ και ακολουθεί μια προστατευμένη ζωή και παραδίδει ιδιαίτερα μαθήματα από το σπίτι, καθώς το όνειρό της να γίνει δασκάλα μοιάζει απρόσιτο. Όμως η ζωή της ανατρέπεται όταν ο ετοιμοθάνατος πατέρας της, ο Αμπντουλμάλεκ, που απουσιάζει από τη ζωή της εδώ και 25 χρόνια, επικοινωνεί μαζί της για να της ζητήσει συγχώρεση.

«Είναι σημαντικό να τονιστεί ότι το “Holy Shit” δεν αποτελεί άμεση διασκευή του συγκεκριμένου ντοκιμαντέρ. Αντίθετα, το ντοκιμαντέρ λειτούργησε ως πηγή έμπνευσης για τη δημιουργία μιας νέας ιστορίας, η οποία εξερευνά αυτά τα σύνθετα θέματα και τις αντίστοιχες εμπειρίες», τονίζει η δημιουργική ομάδα.

«Αυτό, ως δημιουργούς, μας δίνει την ελευθερία να αναπτύξουμε τη δική μας ερμηνεία και τις δικές μας αφηγηματικές διαδρομές, παραμένοντας ταυτόχρονα συνδεδεμένοι με την πραγματικότητα και τις ανθρώπινες εμπειρίες που σχετίζονται τόσο με το σύνδρομο Τουρέτ, όσο και με τις υπόλοιπες προκλήσεις που αντιμετωπίζει η Γιασμίν», αναφέρουν.

Με χιούμορ και ευαισθησία, μια σειρά μάς βάζει στα παπούτσια της αφοπλιστικής ηρωίδας της, μιλώντας για την οικογένεια, τη συμφιλίωση και το θάρρος να διεκδικήσεις τη ζωή που ονειρεύεσαι. Ποιες όμως ήταν οι ιδιαίτερες προκλήσεις και οι ανάγκες ενός πρότζεκτ όπως αυτό; Η σεναριογράφος κι ο σκηνοθέτης εξηγούν, καθώς παρουσιάζουν το έργο τους.

Ίνγκε ντε Κλαρκ: «Η ιδέα για ένα sitcom ήταν υπερβολικά περιορισμένη, αλλά αυτό δε σήμαινε πως το χιούμορ δεν είχε θέση στην ιστορία»

Πριν από μερικά χρόνια γνώρισα τον Μαριάνο, όταν αναζητούσε έναν σεναριογράφο για να συνεργαστεί σε ένα από τα κινηματογραφικά του πρότζεκτ. Πολύ γρήγορα έγινε φανερό ότι το ενδιαφέρον του για έργα μυθοπλασίας ταίριαζε απόλυτα με τις ιστορίες που θέλω κι εγώ να αφηγούμαι. Οι προσωπικές μας οπτικές και τα διαφορετικά δημιουργικά μας ύφη συνθέτουν έναν απαιτητικό αλλά εξαιρετικά γόνιμο συνδυασμό. Έκτοτε έχουμε ήδη συνεργαστεί σε αρκετά πρότζεκτ.

Πριν από τρία χρόνια μου παρουσίασε την ιδέα του “Holy Shit” με την εξής φράση: «Μια νεαρή γυναίκα έχει ένα όνειρο. Θέλει να γίνει δασκάλα. Ένα απολύτως συνηθισμένο όνειρο – με τη διαφορά ότι πάσχει από σύνδρομο Τουρέτ». Πείστηκα αμέσως.

Με τις περιορισμένες γνώσεις που διέθετα τότε, και που σύντομα αποδείχθηκαν ανεπαρκείς, άρχισα να φαντάζομαι κωμικές καταστάσεις που θα προέκυπταν από τα τικ της: στην αναζήτηση εργασίας, στις συνεντεύξεις, στις σχέσεις της με τους μαθητές, στον σύλλογο διδασκόντων, στις συναντήσεις με τους γονείς και στην ερωτική της ζωή. Η πρώτη μου σκέψη ήταν πως αυτή αποτελούσε την ιδανική βάση για ένα sitcom με μια πρωταγωνίστρια που αυτοσαρκάζεται.
 

Αυτή η πρώτη εντύπωση ενισχύθηκε όταν ο Μαριάνο μού έδειξε το ντοκιμαντέρ “The Teacher with Tourette”, που παρακολουθεί μια γυναίκα η οποία διδάσκει παρά το γεγονός ότι έχει Τουρέτ. Το ντοκιμαντέρ επιβεβαίωσε πολλές από τις σκηνές που είχα φανταστεί: τις αστείες και τρυφερές αλληλεπιδράσεις της με τους μαθητές, τις αντιδράσεις τους, τις αμήχανες και αστείες στιγμές. Ταυτόχρονα, όμως, αποκάλυψε και πράγματα που δεν περίμενα.

Η γυναίκα του ντοκιμαντέρ ήταν χαρούμενη και ευτυχισμένη μέσα στην τάξη και οι μαθητές της είχαν μάθει να προσαρμόζονται στην κατάστασή της. Όμως μέχρι να φτάσει εκεί είχε προηγηθεί μια πολύ δύσκολη διαδρομή, κάθε άλλο παρά εύκολη ή διασκεδαστική. Είχα την αίσθηση ότι χρειάστηκε να ξεπεράσει αμέτρητα εμπόδια και ότι αυτή η πορεία υπήρξε επώδυνη.

Σύντομα κατάλαβα ότι η αρχική μου ιδέα δεν απέδιδε δικαιοσύνη στον πλούτο και στις δυνατότητες της ιστορίας που μου είχε προτείνει ο Μαριάνο. Η διαπίστωση αυτή επιβεβαιώθηκε ακόμη περισσότερο τους επόμενους μήνες, μέσα από εντατική έρευνα γύρω από το σύνδρομο και αμέτρητες συζητήσεις με ειδικούς αλλά και με ανθρώπους που ζουν με αυτό.

Μέσα όμως από την έρευνά μου κατάλαβα ότι το Τουρέτ είναι κάτι πολύ περισσότερο από τα εμφανή τικ που συνήθως παρουσιάζονται – το «ξεστομίζω ό,τι μου περνά από το μυαλό», οι παράξενες κινήσεις ή οι ακούσιες βρισιές. Σημαίνει επίσης να ζεις με τις κοινωνικές συνέπειες της πάθησης: την παρεξήγηση, τη διαρκή ψυχική πίεση, τις δυσκολίες στις οικογενειακές και φιλικές σχέσεις. Η πραγματικότητα του συνδρόμου περιλαμβάνει καθυστερημένες διαγνώσεις, χρόνια αβεβαιότητας και μπορεί να οδηγήσει στην απομόνωση, στην ψυχική επιβάρυνση ή ακόμη και στον αυτοτραυματισμό.

Έτσι συνειδητοποίησα ότι η αρχική ιδέα ενός sitcom ήταν υπερβολικά περιορισμένη. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι το χιούμορ δεν έχει θέση στην ιστορία. Αντίθετα, το χιούμορ αποτελεί ένα εξαιρετικά ισχυρό εργαλείο για να προσεγγίζονται δύσκολα θέματα με τρόπο προσιτό και ανθρώπινο. Έτσι καταλήξαμε στο είδος της δραμεντί. Πρόκειται για το ιδανικό κινηματογραφικό πλαίσιο ώστε να αφηγηθούμε αυτή τη λεπτή ιστορία με σεβασμό, χωρίς να χάνει την αμεσότητα και την προσβασιμότητά της.

Η Γιασμίν, εν μέρει εμπνευσμένη από τη Λότε Βερχέλε, είναι μια νεαρή γυναίκα με έντονη αίσθηση του χιούμορ και μεγάλη αυτογνωσία, παρά το δύσκολο παρελθόν της. Η ιστορία της εκτυλίσσεται σε οκτώ επεισόδια διάρκειας μισής ώρας. Την ακολουθούμε διαρκώς μέσα από τη δική της οπτική γωνία, ώστε το κοινό να βιώνει από πρώτο χέρι τις δυσκολίες της. Τα flashbacks φωτίζουν τη συμπεριφορά και το παρελθόν της, ενώ οι παρεμβατικές σκέψεις της επιτρέπουν στον θεατή να κατανοήσει τις εσωτερικές της συγκρούσεις.
 

Μαριάνο Βανχόφεν: «Το Τουρέτ αποτελεί μέρος της ταυτότητάς της, αλλά δεν την καθορίζει»

Πριν από αρκετά χρόνια έπεσα πάνω στο ντοκιμαντέρ “The Teacher with Tourette”. Με συγκίνησε βαθιά η δύναμη και η επιμονή της γυναίκας που πρωταγωνιστούσε. Από εκείνη τη στιγμή γεννήθηκε η επιθυμία να δημιουργήσω μια σειρά βασισμένη σε μια γυναίκα με Τουρέτ, η οποία ονειρεύεται να γίνει δασκάλα.

Ωστόσο, από την αρχή ήταν ξεκάθαρο ότι δεν ήθελα να αφηγηθώ αποκλειστικά μια ιστορία για το σύνδρομο Τουρέτ. Πάνω απ' όλα με ενδιέφερε να μιλήσω για έναν άνθρωπο με όνειρα, φιλοδοξίες, αδυναμίες, χιούμορ και επιθυμίες. Το Τουρέτ αποτελεί μέρος της ταυτότητάς της, αλλά δεν την ορίζει.

Για να δημιουργήσουμε αυτή την ιστορία με υπευθυνότητα, πραγματοποιήσαμε εκτενή έρευνα και συνεργαστήκαμε στενά με ανθρώπους που ζουν με Τουρέτ, καθώς και με ειδικούς. Ήταν ζωτικής σημασίας να κατανοήσουμε όχι μόνο τα εμφανή χαρακτηριστικά του συνδρόμου, αλλά κυρίως τον τρόπο με τον οποίο επηρεάζει την καθημερινή ζωή, τις σχέσεις, την αυτοεικόνα και την κοινωνική θέση ενός ανθρώπου.

Κατά τη διάρκεια αυτής της διαδικασίας διαπιστώσαμε πόσο συχνά το Τουρέτ παρερμηνεύεται. Οι περισσότεροι το συνδέουν αποκλειστικά με τις ακούσιες βρισιές, ενώ στην πραγματικότητα αυτό αφορά μόνο ένα μικρό ποσοστό των ανθρώπων που ζουν με το σύνδρομο. Η άγνοια αυτή οδηγεί συχνά σε προκαταλήψεις, στιγματισμό και κοινωνικό αποκλεισμό.

Γι' αυτό θελήσαμε να δημιουργήσουμε μια σειρά που να συμβάλλει στην αλλαγή αυτής της εικόνας. Όχι μέσα από διδακτισμό, αλλά μέσα από την ταύτιση με έναν χαρακτήρα. Όσο περισσότερο γνωρίζουμε τη Γιασμίν, τόσο λιγότερο βλέπουμε το Τουρέτ και τόσο περισσότερο βλέπουμε τον άνθρωπο.

Η σειρά πραγματεύεται επίσης την αναζήτηση της ταυτότητας. Η Γιασμίν ανακαλύπτει ότι ο βιολογικός της πατέρας είναι Μαροκινός και πάσχει επίσης από Τουρέτ. Αυτό την οδηγεί σε ένα ταξίδι κατά το οποίο καλείται να επαναπροσδιορίσει ποια είναι, από πού προέρχεται και πώς μπορεί να συμφιλιώσει όλες τις διαφορετικές πλευρές του εαυτού της.

Παρά το γεγονός ότι η σειρά θίγει δύσκολα θέματα, δεν ήθελα να χάσει ποτέ την αισιοδοξία της. Το χιούμορ αποτελεί βασικό κομμάτι της ζωής πολλών ανθρώπων με Τουρέτ και συχνά λειτουργεί ως μηχανισμός επιβίωσης. Για τον λόγο αυτόν επιλέξαμε τη μορφή της δραμεντί: πιστεύω ότι το γέλιο και η συγκίνηση μπορούν να συνυπάρξουν και, μάλιστα, να ενισχύουν το ένα το άλλο.

Ελπίζω οι θεατές να γελάσουν, να συγκινηθούν, αλλά κυρίως να γνωρίσουν έναν χαρακτήρα που θα τους μείνει αξέχαστος. Αν, όταν ολοκληρωθεί η σειρά, έχουν αλλάξει, έστω και λίγο, τον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβάνονται το Τουρέτ ή τους ανθρώπους που ζουν με αυτό, τότε θα έχουμε πετύχει τον στόχο μας.