Kino Azji

Liu Jian odtworzył z pamięci własną uczelnię artystyczną z lat 90., gdzie naprawdę studiował. Cała animacja powstała ręcznie, klatka po klatce, a w obsadzie głosowej wystąpili reżyserzy Bi Gan i Jia Zhangke. Wszyscy tu rozmawiają o malarstwie, rocku i o tym, czy cokolwiek z tego ma sens. — Południowe Chiny, 1994. Na kampusie akademii sztuk pięknych studenci malują, kłócą się o to, po co jest sztuka, i przeżywają swoje miłości. Za bramą kraj otwiera się na Zachód i nie wiadomo, czego od nich zażąda. Zbliża się dyplom. Żadne z nich jeszcze nie zdecydowało, kim chce być. — Selekcja Oficjalna | Międzynarodowy Festiwal Filmowy w Berlinie (Berlinale) | 2023

Nauczycielowi, który trafia do odległej himalajskiej wioski, wcale nie zależy na uczeniu – w przeciwieństwie do miejscowych dzieci. Ten czuły i rozbrajająco szczery film przyniósł Bhutanowi pierwszą w historii nominację do Oscara. — Ugyen jest młodym nauczycielem w Thimphu, ale wolałby robić karierę jako piosenkarz w Australii. Ministerstwo wysyła go do Lunany, najdalej położonej wioski w kraju, gdzie ostatni odcinek drogi pokonuje się pieszo, przez kilka dni. W wiosce nie ma prądu. Po przyjeździe Ugyen prosi, żeby go odwołali. — Nominacja – Najlepszy międzynarodowy film pełnometrażowy | Oscary | 2022

We wrześniu 1996 Wong Kar-Wai poleciał do Buenos Aires na sześciotygodniowy plan zdjęciowy. W grudniu wciąż kręcił. Dwóch mężczyzn z Hongkongu jedzie na drugi koniec świata, żeby naprawić swój związek, ale rozstaje się po drodze. Kochają się, nienawidzą – i tak na przemian. — Para mężczyzn jedzie na wakacje do Argentyny, ale rozstaje się w trakcie podróży. Żadnego z nich nie stać na powrót. Jeden zatrudnia się jako portier w barze i wynajmuje mały pokój. Drugi spędza noce z kim popadnie, aż pewnego dnia staje zraniony w drzwiach byłego partnera. — Najlepsza reżyseria | Festiwal Filmowy w Cannes | 1997 Najlepszy aktor (Tony Leung Chiu-wai) | Nagrody Filmowe Hongkongu | 1998 Nominacja – Najlepsza reżyseria | Nagrody Filmowe Hongkongu | 1998 Nominacja – Najlepszy aktor (Leslie Cheung) | Nagrody Filmowe Hongkongu | 1998 Nominacja – Najlepszy aktor drugoplanowy (Chang Chen) | Nagrody Filmowe Hongkongu | 1998 Nominacja – Najlepsze zdjęcia | Nagrody Filmowe Hongkongu | 1998 Nominacja – Najlepszy film zagraniczny | Nagrody Independent Spirit | 1998

Nie ma drugiej takiej historii o skomplikowanej miłości do kina. Sąd nad ubogim kinofilem z Iranu, który podszywał się pod sławnego reżysera, Makhmalbafa. Gdy Kiarostami usłyszał o tej historii, rzucił wszystko i przyjechał ją kręcić. Każdy gra samego siebie, ale to więcej niż dokument o procesie. — Teheran. Biedny Hossain Sabzian kino kocha nad wszystko. W autobusie kobieta pyta go o scenariusz, który trzyma w rękach, a on spontanicznie przyznaje się do jego autorstwa. Kobieta zabiera go do domu, przedstawia całej rodzinie. Wkrótce Sabzian chodzi po ich pokojach, ustawia kadry i obiecuje synom role w nowym filmie.

Jafar Panahi („To był zwykły przypadek”) dostał od irańskich władz zakaz robienia filmów na dwadzieścia lat. Kręcił dalej – z taksówki, którą prowadził po ulicach Teheranu, za co dostał Złotego Niedźwiedzia. Kurs po kursie, dowiadujemy się coraz więcej o Iranie i jego mieszkańcach. Bez cenzury. — Teheran widziany z przedniego siedzenia taksówki. Mężczyźni i kobiety, młodzi i starzy, bogaci i biedni, ludzie starych zasad i tacy, którzy nie mają dla nich cierpliwości. Sprzedawcy nielegalnych kaset wideo i obrońcy praw człowieka. Wszyscy wsiadają do taksówki bardzo niedoświadczonego kierowcy (i bardzo doświadczonego reżysera), który nazywa się Jafar Panahi. — Złoty Niedźwiedź | Międzynarodowy Festiwal Filmowy w Berlinie (Berlinale) | 2015 Nagroda FIPRESCI | Międzynarodowy Festiwal Filmowy w Berlinie (Berlinale) | 2015 Nominacja – Najlepszy film zagraniczny | Nagrody Cezara (Cezary) | 2016

Fabularny debiut Koreedy, pokazywany na festiwalu w Wenecji, gdzie otrzymał nagrodę za zdjęcia. Wcześniej reżyser robił wyłącznie dokumenty telewizyjne, co wpłynęło na styl obserwacji bohaterów. Kobieta w domu nad zimowym morzem poszukuje sensu po bolesnej stracie. — Osaka. Yumiko była jeszcze dzieckiem, gdy babcia wyszła z domu, żeby wrócić na Sikoku i tam umrzeć. Babci nikt później nie odnalazł. Lata później Yumiko znalazła szczęście. Ma męża, Ikuo, i małego synka. Pewnej nocy Ikuo idzie torami do domu i ginie pod pociągiem, a nikt nie umie powiedzieć, co tam robił. Swatka znajduje jej wdowca na półwyspie Noto, więc pakuje dziecko i wyjeżdża. — Najlepsze zdjęcia | Festiwal Filmowy w Wenecji | 1995 Nagroda OCIC – Wyróżnienie Specjalne | Festiwal Filmowy w Wenecji | 1995

Wong Kar-Wai napisał tę historię do „Chungking Express”, ale finalnie dostała własny film. Płatny zabójca, kobieta, która załatwia mu zlecenia, i Hongkong o czwartej nad ranem. Życia zawodowe i miłosne są niebezpiecznie blisko. Kręcony obiektywem tak szerokim, że wykrzywia twarze. — Płatny zabójca przyjmuje ostatnie zlecenie, ale najpierw musi poradzić sobie z tym, co czuje do chłodnej wspólniczki, która znajduje mu robotę. Uważa, że wiązanie się ze współpracowniczką jest niebezpieczne i nie na miejscu, więc zaczyna szukać dla siebie zastępstwa. Nocą w Hongkongu spotyka dwie osoby, których się nie spodziewał. — Najlepsza aktorka drugoplanowa (Karen Mok) | Nagrody Filmowe Hongkongu | 1996 Najlepsze zdjęcia | Nagrody Filmowe Hongkongu | 1996 Najlepsza muzyka oryginalna | Nagrody Filmowe Hongkongu | 1996 Nominacja – Najlepsza reżyseria | Nagrody Filmowe Hongkongu | 1996

Hipnotyzujący zdobywca Złotej Palmy. Obejrzyj ten film, gdy brakuje ci chęci istnienia. Kiarostami z samochodowej podróży potencjalnego samobójcy tworzy jeden z najbardziej przejmujących filmów o tym, co może skłonić nas do życia. Po tym seansie wiśnie smakują inaczej. — Pan Badii jeździ po wzgórzach pod Teheranem, zabiera przygodnych pasażerów i proponuje im pracę. Postanowił się zabić i potrzebuje kogoś, kto o świcie przyjdzie i zakopie jego ciało. Młody żołnierz ucieka. Kleryk odmawia. W końcu poznaje pracownika Muzeum Naturalnego, który z osobistych powodów zgadza się mu pomóc. I zaczyna mówić. — Złota Palma | Festiwal Filmowy w Cannes | 1997

Hirokazu Koreeda („Złodziejaszki”) nie mówi po koreańsku, ale i tak nakręcił film w tym języku. Song Kang-ho („Parasite”) jako pierwszy Koreańczyk w historii wyjechał z Cannes z nagrodą aktorską. Oszuści kradną porzucone niemowlę i szukają rodziców, którzy za nie zapłacą. A my kibicujemy. — Pewnej deszczowej nocy kobieta zostawia niemowlę przy kościelnym oknie życia i odchodzi. Dwaj mężczyźni, którzy tam pracują, zabierają chłopca, zanim ktokolwiek go zarejestruje. Rano kobieta wraca i zamiast na policję wsiada do ich furgonetki. Cała trójka jeździ po kraju i szuka pary, która mogłyby za dziecko zapłacić. Obserwują ich dwie policjantki. — Najlepszy aktor (Song Kang-ho) | Festiwal Filmowy w Cannes | 2022 Nagroda Jury Ekumenicznego | Festiwal Filmowy w Cannes | 2022 Najlepszy film międzynarodowy | Festiwal Filmowy w Monachium | 2022

W połowie zdjęć do filmu o zgubionej w Teheranie pierwszoklasistce młoda aktorka ma dość. Odkłada mikrofon i mówi, że dalej nie zagra. Sympatyczna historyjka zmienia tory. Jafar Panahi asystował Kiarostamiemu, a tu czerpie ze stylu jego legendarnego „Zbliżenia”. — Teheran. Po lekcjach nikt nie przychodzi po Minę, pierwszoklasistkę z ręką w gipsie i tornistrem na ramieniu. Czeka przy bramie, aż w końcu postanawia wrócić do domu sama. Nie zna adresu, więc pyta obcych ludzi i wsiada do przypadkowych autobusów. Miasto jest na nią o kilka rozmiarów za duże. Aż mała aktorka wybucha, że ma dosyć swojej roli. — Złoty Lampart | Międzynarodowy Festiwal Filmowy w Locarno | 1997

Kabul 1998. Muzyka jest zakazana, na placu odbywają się egzekucje. Jednak miłość uderza w każdych okolicznościach: dwoje zakochanych wciąż wierzy w przyszłość. Malowana akwarelą produkcja studia, które zrobiło „Trio z Belleville”. — Lato 1998 roku, Kabul pod rządami talibów. Zunaira i Mohsen są młodzi i zakochani. Kobiety muszą zasłaniać twarze i ciała, a publiczne egzekucje ściągają tłumy. Oboje wciąż wierzą, że w tym mieście da się mieć przyszłość. — Nominacja – Nagroda Un Certain Regard | Festiwal Filmowy w Cannes | 2019 Nagroda Publiczności | Międzynarodowy Festiwal Filmowy w Salonikach | 2019 Nominacja – Najlepszy film animowany | Nagrody Cezara (Cezary) | 2020 Nominacja – Najlepszy europejski film animowany | Europejskie Nagrody Filmowe | 2019

Trzech wielkich reżyserów – Michel Gondry („Zakochany bez pamięci”), Leos Carax („Holy Motors”) i Bong Joon-ho („Parasite”) – opowiada trzy różne historie o jednym mieście. Magicznie, surrealistycznie i melancholijnie. W Tokio dzieją się niezwykłe rzeczy. — Tokio w trzech częściach. W pierwszej noweli para przyjeżdża z prowincji robić filmy i nie ma gdzie mieszkać. W drugiej z kanałów wychodzi niebezpieczny stwór, który mówi w nieistniejącym języku. Bohater trzeciej historii od lat nie wyszedł z domu, aż podczas trzęsienia ziemi dostawczyni pizzy mdleje na jego podłodze. — Nominacja – Nagroda Un Certain Regard | Festiwal Filmowy w Cannes | 2008

Słynny erotyk Nagisy Ōshimy przedstawia lata trzydzieste w Tokio. Reżyser wywiózł negatyw za granicę, bo w Japonii nie dało się go wywołać. Dosłownie widzimy, co dzieje się za zamkniętymi drzwiami pokoju służki i właściciela hotelu, ale nie ma tam pornografii. Zostaje współczucie. — Tokio, 1936. Sada Abe kiedyś pracowała w domu publicznym, a teraz służy w niewielkim hotelu. Jej pracodawca Kichizo jest żonaty, ale po kilku dniach przestaje to mieć jakiekolwiek znaczenie. Zostawia dla niej żonę. Kochankowie zamykają się w kolejnych pokojach, prawie nie jedząc i nie śpiąc. Z czasem Sada staje się coraz bardziej zaborcza, a on coraz chętniej jej ustępuje.

Trzy lata przed „Drive My Car” Ryûsuke Hamaguchi przywiózł do Cannes popowy romans. Zakochana w jednym mężczyźnie Asako nie może oderwać oczu od drugiego. Obu gra ten sam aktor. Czuła wariacja na temat „Zawrotu głowy” Hitchcocka. — Asako jest bez pamięci zakochana w Baku, który zjawia się w jej życiu bez wyjaśnień, a potem znika tak samo nagle, jak się pojawił. Dwa lata później, pracując w tokijskiej kawiarni, poznaje Ryoheia, handlowca z firmy produkującej sake, który ma twarz jej dawnej miłości. Zaczynają budować wspólne życie. W międzyczasie Baku został modelem i spogląda z plakatów w całym mieście. — Nominacja – Nagroda Publiczności | Międzynarodowy Festiwal Filmowy w San Sebastián | 2018 Selekcja Oficjalna | Festiwal Filmowy w Cannes | 2018

Do dziś wielu twierdzi, że to najpiękniejszy film w historii kina. Dwoje sąsiadów orientuje się, że ich mąż i żona się spotykają – i tych dwóch twarzy nie zobaczycie ani razu. Niespełniona miłość, którą współodczuwa się wszystkimi zmysłami. — Chow, redaktor gazety, wynajmuje z żoną nowe mieszkanie. Za ścianą mieszka Li-zhen, której mąż, przedstawiciel handlowy, prawie zawsze jest w rozjazdach. Żona Chowa też rzadko bywa w domu. Pewnego wieczoru sąsiedzi orientują się, że ich małżonkowie mają ze sobą romans. Zostają sami, we dwoje, z czymś, czego żadne nie chce nazwać. — Najlepszy aktor (Tony Leung Chiu-wai) | Festiwal Filmowy w Cannes | 2000 Najlepszy film zagraniczny | Nagrody Cezara (Cezary) | 2001 Nagroda Screen International | Europejskie Nagrody Filmowe | 2000 Najlepszy montaż | Nagrody Filmowe Hongkongu | 2001 Najlepszy aktor (Tony Leung Chiu-wai) | Nagrody Filmowe Hongkongu | 2001 Najlepsza aktorka (Maggie Cheung) | Nagrody Filmowe Hongkongu | 2001

Reżyser pojechał w 2011 roku do Korei z przyjaciółką, którą stamtąd oddano do adopcji. Towarzyszył jej w spotykaniu biologicznego ojca. Dekadę później film o tym trafił do Cannes. Główna rola należy do fenomenalnej Park Ji-min, artystki wizualnej, która nigdy wcześniej nie stanęła przed kamerą. — Freddie ma dwadzieścia pięć lat, jest Francuzką i ląduje w Seulu, bo odwołano jej lot. Tu się urodziła i jako kilkumiesięczne dziecko trafiła do adopcji. Kilka dni po przylocie do Seulu siedzi już w agencji adopcyjnej, zdecydowana odnaleźć dwoje ludzi, którzy ją oddali. Jedno z nich odpisuje na jej list. — Nominacja – Nagroda Un Certain Regard | Festiwal Filmowy w Cannes | 2022 Złota Atena | Międzynarodowy Festiwal Filmowy w Atenach | 2022 Nominacja – Najlepszy film międzynarodowy | Nagrody Independent Spirit | 2023

A co, gdyby z całego życia można było zachować tylko jedno wspomnienie? Koreeda zadał to pytanie pięciuset osobom i ich odpowiedzi połączył z fabułą o urzędowych zaświatach. Japoński tytuł „Wandafuru raifu” nawiązuje do filmu Capry „To wspaniałe życie”. Ty też zaczniesz się zastanawiać. — Po śmierci początkowo trafia się do skromnego urzędu. Zmarli zjawiają się tam w poniedziałek rano. Każdy dostaje swój pokój oraz jedno zadanie: ma wybrać z całego życia jedno wspomnienie, które zachowają na całą wieczność. Mają na to kilka dni. To, co wybiorą, zostanie odtworzone, sfilmowane i pokazane im na ekranie, a cała reszta pamięci zniknie. Wybór nie jest prosty. — Nagroda FIPRESCI | Międzynarodowy Festiwal Filmowy w San Sebastián | 1998

Japońska pokojówka jest o trzy lata starsza, niż przewiduje rządowy program. Dystopijny debiut Chie Hayakawy dostał w Cannes Wyróżnienie Specjalne dla najlepszego pierwszego filmu. Melancholijny seans, po którym zostaje pytanie o wartość człowieczeństwa w świecie ekonomii. — W Japonii niedalekiej przyszłości państwo oferuje każdemu, kto skończył siedemdziesiąt pięć lat, darmową i godną śmierć. Prawie osiemdziesięcioletnia Michi wciąż sprząta pokoje w hotelu. Przychodzą do niej uprzejmi młodzi ludzie i namawiają do skorzystania z procedury. — Złota Kamera – Wyróżnienie Specjalne | Festiwal Filmowy w Cannes | 2022 Nominacja – Złota Kamera | Festiwal Filmowy w Cannes | 2022 Nominacja – Nagroda Un Certain Regard | Festiwal Filmowy w Cannes | 2022

Liu Jian, wykształcony malarz, przez trzy lata rysował ten film praktycznie sam. Gangsterski noir o skradzionej torbie pieniędzy rozgrywający się w mieście na południu Chin. Prawdziwy i bliski codzienności obraz kraju. — W małym mieście na południu Chin ginie torba pełna pieniędzy. Różni ludzie, którzy się nie znają i chcą od życia zupełnie różnych rzeczy, zaczynają jej szukać. Ich drogi się łączą. Jedno przypadkowe zdarzenie pociąga za sobą następne, a noc kończy się rozlewem krwi. — Selekcja Oficjalna | Międzynarodowy Festiwal Filmowy w Berlinie (Berlinale) | 2017

Podstawą jest opowiadanie Harukiego Murakamiego, którego fragmenty czytane są z offu. Subtelna opowieść o samotności, stracie i obsesji mieści się w siedemdziesięciu pięciu minutach. W tle muzyka Ryuichiego Sakamoto. Specjalna Nagroda Jury w Locarno w 2004 roku. — Ojciec gra na puzonie i ciągle jest w trasie koncertowej. Synowi daje amerykańskie imię. Tony Takitani dorasta w samotności, a odmienne imię nie przysparza mu szkolnej popularności. Jego pasją jest rysunek, a gdy dorasta, zostaje odnoszącym sukcesy rysownikiem technicznym. Pewnego dnia po gotową pracę przychodzi świetnie ubrana młoda kobieta. Wkrótce ich wspólny dom jest pełen jej ubrań. — Nagroda FIPRESCI | Międzynarodowy Festiwal Filmowy w Locarno | 2004 Specjalna Nagroda Jury | Międzynarodowy Festiwal Filmowy w Locarno | 2004 Selekcja Oficjalna | Festiwal Filmowy Sundance | 2005

W 2006 roku król Bhutanu ogłosił, że będzie abdykował, a wkrótce wszyscy obywatele pójdą głosować. Tylko najpierw muszą się nauczyć jak. W tym samym czasie stary lama wysyła po karabin młodego mnicha. Zwariowana satyra o demokracji, która przyszła, zanim ktokolwiek o nią poprosił. — Bhutan, 2006 rok. Król oddaje władzę, a kraj przygotowuje się do pierwszych w historii demokratycznych wyborów. Po wsiach organizuje się próbne wybory, żeby ludzie nauczyli się głosować. W dolinie Amerykanin szuka zabytkowego karabinu i oferuje za niego więcej pieniędzy, niż ktokolwiek w okolicy kiedykolwiek widział. Stary lama każe młodemu mnichowi przynieść mu broń. — Nagroda Publiczności | Międzynarodowy Festiwal Filmowy w Vancouver | 2023

Hirokazu Koreeda („Złodziejaszki”) napisał ten film po śmierci matki i przyznaje, że upamiętnił tu wiele jej zachowań. Film jest tak minimalistyczny, a przy tym ciepły, że przypomina dzieła japońskiego mistrza Yasujirō Ozu. Po seansie sięga się po telefon i dzwoni do rodziców. — Letni dzień, rodzinny dom nad morzem. Wszyscy Yokoyamowie zjeżdżają się tam co roku w rocznicę śmierci najstarszego syna. Junpei utonął, ratując obcego chłopca. Drugi syn, Ryota, konserwuje obrazy, ale nie najlepiej mu idzie. Rodziców nigdy nie przekonała też jego żona, wdowa z małym synem. Co roku matka zaprasza też tamtego uratowanego chłopca, dziś już dorosłego.

Kilka lat przed „Parasite” Bong Joon-ho nakręcił szaloną dystopię o nierównościach społecznych. Ziemia zamarzła, ostatni ludzie jadą nigdy niezatrzymującym się pociągiem. Z tyłu śpi się na pryczach, z przodu jada się sushi. Chris Evans rusza w stronę lokomotywy. Blockbuster, który daje do myślenia. — Rok 2031. Nieudana próba schłodzenia planety zamieniła Ziemię w lodową pustynię. Ci, którzy przeżyli, krążą po niej pociągiem Snowpiercer, który się nigdy nie zatrzymuje. Na końcu składu ludzie śpią na pryczach i jedzą batony z białka. W przednich wagonach jest szkoła, futra i bar sushi. Curtis liczy, ile wagonów dzieli go od lokomotywy, i rusza.

Dwaj sąsiedzi – libański chrześcijanin i palestyński uchodźca – kłócą się o rynnę tak mocno, że idą do sądu, a ich spór staje się sprawą całego Libanu. Kamel El Basha dostał za tę rolę nagrodę aktorską w Wenecji, film – nominację do Oscara. Bejrut się gotuje, a zaraz wykipi. — Bejrut. Libański chrześcijanin i palestyński uchodźca kłócą się o drobną naprawę rynny. Jeden z nich wypowiada zdanie za dużo. Tych słów nie da się cofnąć. Jeden żąda przeprosin, drugi nie chce ustąpić. W sądzie adwokaci nawet nie mówią już o rynnie. Poza salą sądową kraj decyduje, kto ma rację. — Nominacja – Najlepszy film nieanglojęzyczny | Oscary | 2018 Najlepszy aktor (Kamel El Basha) | Festiwal Filmowy w Wenecji | 2017 Najlepszy film | Festiwal Filmowy w Monachium | 2018 Nagroda Publiczności | Festiwal Filmowy w Sydney | 2018