Ikony

Gary Oldman jako Sid Vicious z Sex Pistols, jednocześnie wychudzony narkoman. Żeby się do niego upodobnić, aktor jadł tylko rybę na parze i melona, aż trafił do szpitala. Punk, dużo heroiny i dwoje ludzi – to równanie na miłość, która prowadzi prosto w dół. — 1977. Sid Vicious gra na basie w Sex Pistols. Nancy Spungen przyjechała z Ameryki dla londyńskiej sceny muzycznej. To ona załatwia mu heroinę. Zespół patrzy, jak basista się zmienia. Na początku następnego roku Sex Pistols rozpadają się w trasie po Stanach. Sid próbuje rozpocząć karierę solo, z pokoju w hotelu Chelsea, który dzieli z Nancy. — Nominacja do nagrody za najlepszą charakteryzację | BAFTA | 1987

Steven Soderbergh („Seks, kłamstwa i kasety wideo”) nakręcił swój drugi film zaraz po Złotej Palmie. Za dnia Franz Kafka (Jeremy Irons) przekłada papiery w biurze, a w nocy pisze. Po zniknięciu jego kolegi Praga zaczyna coraz bardziej przypominać jego opowiadania. — 1919 rok. Franz Kafka pracuje w towarzystwie ubezpieczeniowym w Pradze. Po dniu za biurkiem pisze dziwne opowiadania. Pewnego dnia znika jego kolega, a Kafka rusza go szukać. Droga prowadzi przez podwórka i klatki schodowe. Miasto zaczyna wyglądać zupełnie jak jego własna proza. — Najlepsze zdjęcia | Nagrody Independent Spirit | 1992 Nominacja – Najlepszy scenariusz | Nagrody Independent Spirit | 1992

Dwie kobiety sprzed wieku, które mają ze sobą więcej wspólnego niż początkowo sądzą. Kurtyzana boi się o rozwój córki, trafia na nieustępliwą lekarkę. Maria Montessori prowadzi szkołę dla dzieci, które wszyscy spisali na straty. Delikatny, ale pełen furii film. Nie spojrzysz już tak samo na szkołę. — W Paryżu roku 1900 kurtyzana samotnie wychowuje córkę. Mała Tina uczy się wolno, a Lili boi się, że trudności w nauce zamkną przed dziewczynką wszystkie drzwi. Zabiera ją więc do Rzymu. Poznaje tam Marię Montessori, która uczy dzieci w sposób, jakiego nikt wcześniej nie próbował.

Kiedy skończyły się pieniądze na ten film, Oprah Winfrey i Michael Jordan dołożyli własne. Spike Lee reżyseruje epicką biografię Malcolma X, kontrowersyjnego aktywisty o prawa czarnoskórych. Denzel Washington przegrał oscarową walkę z Alem Pacino i do dziś mówi się, że był to niesłuszny werdykt. — Michigan, koniec lat trzydziestych. Syn kaznodziei, Malcolm, jest najlepszy w klasie. Nauczyciel tłumaczy mu, że prawo nie jest zawodem dla takich jak on. Chłopak wyjeżdża na północ, prostuje włosy i zaczyna kręcić przy nielegalnej loterii w Harlemie. Dostaje osiem do dziesięciu lat za kratami. Jego współwięzień rozmawia z nim o Elijahu Muhammadzie, przywódcy organizacji Narodu Islamu. — Nominacja – Najlepszy aktor pierwszoplanowy (Denzel Washington) | Oscary | 1993 Nominacja – Najlepsze kostiumy | Oscary | 1993 Najlepszy aktor (Denzel Washington) | Międzynarodowy Festiwal Filmowy w Berlinie (Berlinale) | 1993 Nominacja – Najlepszy aktor w dramacie (Denzel Washington) | Złote Globy | 1993

„Spencer” to panieńskie nazwisko księżnej Diany, postaci uwielbianej i tragicznej. Zdradzana przez Karola Diana spędza trzy dni świąt w posiadłości brytyjskiej rodziny królewskiej. Obejrzyj dla roli, która zmieniła postrzeganie Kristen Stewart i niepokojącej muzyki Jonny’ego Greenwooda z Radiohead. — Sandringham, święta 1991 roku. Księżna Diana przyjeżdża do rodziny królewskiej sama i spóźniona. Każda godzina ma swój plan, pod każdy posiłek ma przygotowany odpowiedni strój. Nikt nie rozmawia na głos o romansie jej męża, ale ktoś zostawił w jej pokoju książkę o Annie Boleyn. — Nominacja – Najlepsza aktorka pierwszoplanowa (Kristen Stewart) | Oscary | 2022 Nominacja – Najlepsza aktorka w dramacie (Kristen Stewart) | Złote Globy | 2022 Selekcja Oficjalna | Festiwal Filmowy w Wenecji | 2021

Siedemdziesiąt dziewięć minut mistrzów surrealizmu – Quentina Dupieux i Salvadora Dalego. Artystę gra tutaj pięciu aktorów, po jednym na każdą literę „a” w tytule. Wywiad z człowiekiem, który nie umie przestać grać. — Dziennikarka Judith marzy o wywiadzie z Salvadorem Dalim. Na tekst malarz się nie zgadza: rozmowa ma być nakręcona okazałą kamerą. Judith znajduje producenta, który wyłoży pieniądze na realizację, i umawia zdjęcia. Dalí mówi o sobie bardzo długo, a do wywiadu jakoś nie dochodzi.

Pięć nominacji do Oscara dla filmu Rona Howarda („Piękny umysł”), przedstawiającego kilka dni wywiadów z Nixonem po aferze Watergate. Przed powstaniem filmu Frank Langella i Michael Sheen zagrali Nixona i Frosta najpierw na scenie Londynu, potem Broadwayu. Rozmowa jak pojedynek bokserski. — Trzy lata po ustąpieniu z urzędu przez aferę Watergate Richard Nixon zgadza się na cykl telewizyjnych rozmów. Pytania ma zadawać David Frost, prezenter, któremu żadna amerykańska stacja nie chce dać pieniędzy, więc za wywiady płaci z własnej kieszeni. Ludzie Nixona liczą na spokojne popołudnia. Zespołowi Frosta zależy na przyznaniu się do winy, a decydujący moment nadchodzi dopiero na samym końcu. — Nominacja – Najlepszy film | Oscary | 2009 Nominacja – Najlepszy aktor pierwszoplanowy (Frank Langella) | Oscary | 2009 Nominacja – Najlepsza reżyseria | Oscary | 2009 Nominacja – Najlepszy scenariusz adaptowany | Oscary | 2009 Nominacja – Najlepszy montaż | Oscary | 2009 Nominacja – Najlepszy film | Złote Globy | 2009 Nominacja – Najlepszy aktor w dramacie (Frank Langella) | Złote Globy | 2009 Nominacja – Najlepsza reżyseria | Złote Globy | 2009 Nominacja – Najlepszy scenariusz | Złote Globy | 2009 Nominacja – Najlepsza muzyka oryginalna | Złote Globy | 2009

Tylko dwa razy Wenecja przyznała Złotego Lwa dokumentowi – to jeden z nich. Niezwykła fotografka i aktywistka Nan Goldin, po swoich doświadczeniach z opiatowym OxyContinem, wzięła na celownik rodzinę, która go sprzedaje. Okazuje się, że Sacklerowie fundują muzea, w których wisi jej sztuka. — W Nowym Jorku końca lat siedemdziesiątych Nan Goldin fotografuje ludzi w swoim otoczeniu. Przez kolejną dekadę większość z nich umiera na AIDS. Kiedy wiele lat później artystka wychodzi z uzależnienia od przepisanego jej OxyContinu, sprawdza, kto ten lek produkuje. Odpowiedź prowadzi ją do muzeów, które wieszają jej zdjęcia. — Złoty Lew | Festiwal Filmowy w Wenecji | 2022 Nominacja – Najlepszy film dokumentalny | Oscary | 2023 Złoty Lew | Festiwal Filmowy w Wenecji | 2022

Oscar dla najlepszego dokumentu i Nagroda Jury festiwalu Sundance. Kilka dni po wygranych wyborach Harvey Milk nagrał taśmę do odtworzenia tylko wtedy, gdyby go zamordowano. Rok później taśmę odtworzono. Lata później Gus Van Sant stworzył fabularyzowaną wersję tej historii z Seanem Pennem. — San Francisco, początek lat siedemdziesiątych. Harvey Milk otwiera sklep fotograficzny przy Castro Street, startuje w wyborach na radnego i przegrywa. Próbuje ponownie i ponownie przegrywa. Udaje się za czwartym razem. Zostaje pierwszym jawnie gejowskim politykiem wybranym na urząd w Kalifornii. Niecały rok później ginie od kul w ratuszu, a strzelec staje przed sądem. — Najlepszy film dokumentalny | Oscary | 1985 Specjalna Nagroda Jury | Festiwal Filmowy Sundance | 1985

Jane Campion („Fortepian”) patrzy na Johna Keatsa oczami jego nieszczęśliwej miłości, Fanny Brawne. Ona szyje suknie, on pisze wiersze – tylko jedno z tych zajęć otoczenie uznaje za sztukę. Tytuł to cytat z sonetu, który Keats napisał z myślą o niej. — Hampstead, 1818. Osiemnastoletnia Fanny Brawne jest najmodniejszą panną w okolicy. Do domu obok wprowadzają się dwaj mężczyźni: młody poeta John Keats i jego przyjaciel Brown. Keats uczy Fanny czytać wiersze, a Brown, który jej nie znosi, drwi z niej przy każdej okazji. Poezja Keatsa nie przynosi żadnych pieniędzy. O małżeństwie nie ma mowy. — Nominacja – Najlepsze kostiumy | Oscary | 2010 Nominacja – Najlepsze kostiumy | BAFTA | 2010 Nominacja – Najlepszy film zagraniczny | Nagrody Cezara (Cezary) | 2011 Selekcja Oficjalna | Festiwal Filmowy w Cannes | 2009

Filmowe przeniesienie teatralnej sztuki o Judy Garland. Hollywood kochało jej młodość, ale już nie dojrzałość. Pod koniec lat 60. gwieździe zostają już tylko występy w londyńskim klubie. Renée Zellweger tchnęła nowe życie w jej postać i dostała za tę rolę Oscara, a wszystkie piosenki śpiewa sama. — Judy Garland jest w średnim wieku i nikt już jej nie zatrudnia. Występuje na małych salach, gdzie jeździ z dziećmi, Lorną i Joeyem. Hotel odmawia jej pokoju z powodu niezapłaconych rachunków. Dzieci podrzuca byłemu mężowi Sidneyowi Luftowi. Wtedy dzwoni impresario: może mieć pięć tygodni koncertów w londyńskim klubie Talk of the Town. — Najlepsza aktorka pierwszoplanowa (Renée Zellweger) | Oscary | 2020 Nominacja – Najlepsze charakteryzacja i fryzury | Oscary | 2020 Najlepsza aktorka pierwszoplanowa (Renée Zellweger) | BAFTA | 2020 Najlepsza aktorka w dramacie (Renée Zellweger) | Złote Globy | 2020 Najlepsza aktorka (Renée Zellweger) | Nagrody Independent Spirit | 2020

Osiem Oscarów dla historii, w której centrum nie jest postawiony geniusz, tylko jego zawistny rywal. Sceny operowe Forman nakręcił w praskim teatrze, gdzie Mozart wystawił „Don Giovanniego”. Salieri słyszy Boga w muzyce Mozarta i nie może uwierzyć, że pisze ją chichoczący smarkacz. — Wiedeń, XVIII wiek. Antonio Salieri jest nadwornym kompozytorem cesarza i obiecał Bogu czystość w zamian za talent. Wtedy z Salzburga przyjeżdża Wolfgang Amadeusz Mozart, chichoczący, głośny i wulgarny. Salieri jako jedyny słyszy, jak wielka to muzyka. Czy to Bóg wystawia go na próbę? — Najlepszy film | Oscary | 1985 Najlepszy aktor pierwszoplanowy (F. Murray Abraham) | Oscary | 1985 Najlepsza reżyseria | Oscary | 1985 Najlepszy scenariusz adaptowany | Oscary | 1985 Najlepsze kostiumy | Oscary | 1985 Najlepszy dźwięk | Oscary | 1985 Najlepsze charakteryzacja i fryzury | Oscary | 1985 Najlepsza scenografia | Oscary | 1985 Nominacja – Najlepszy aktor pierwszoplanowy (Tom Hulce) | Oscary | 1985

W tym filmie Tarantino nie odzywa się ani razu: Tara Wood nie poprosiła go o wywiad. Mówią o nim za to Samuel L. Jackson, Lucy Liu, Kurt Russell czy Christoph Waltz. Osiem wyreżyserowanych filmów, od sklepu z kasetami po Hollywood. Kariera opowiedziana wyłącznie cudzym głosem. — Quentin Tarantino spędził swoją młodość, kłócąc się o filmy z każdym, kto wszedł do wypożyczalni kaset wideo. W końcu sam usiadł do pisania scenariusza. Wiele filmów i ćwierć wieku później, o Tarantino opowiadają ci, którzy z nim pracowali. W pewnym momencie muszą zacząć mówić o Harveyu Weinsteinie.

Słynna modelka i aktorka Jane Birkin wyznała kiedyś Agnès Vardzie („Cleo od piątej do siódmej”), że przeraża ją perspektywa czterdziestki. Varda zrobiła o tym film. Tak powstał figlarny portret Birkin, który pokazuje wyjątkową relację między aktorką a reżyserką. — Kalejdoskopowe studium aktorki Jane Birkin. Siada przed kamerą bez makijażu i prosi, żeby filmować ją „tak, jakbym była tak przezroczysta i anonimowa jak wszyscy inni”. Zamiast tego trafia do renesansowego portretu, do thrillera, do czarno-białej komedii i pod zbroję Joanny d’Arc. Kobieta, matka, muza, idolka. Każda z nich nosi jej imię.

W drogę za Wandą Rutkiewicz, legendarną polską himalaistką, wyrusza reżyserka Eliza Kubarska, która również wspina się po górach. W jej ręce trafiły unikalne kasety, których nikt wcześniej nie słyszał. Rutkiewicz nagrała je przed wyjazdem pod Kangczendzongę, z którego nigdy nie wróciła. — Kangczendzonga, góra w Himalajach, maj 1992 roku. Wanda Rutkiewicz, która jako pierwsza z Polaków stanęła na Evereście, wychodzi z ostatniego obozu w stronę szczytu. Na wysokości ponad ośmiu tysięcy metrów Carlos Carsolio znajduje ją siedzącą w śniegu, bez namiotu. Nie potrafi jej namówić, żeby zeszła. To ostatni raz, kiedy ktokolwiek ją widzi. Trzy dekady później odnajdują się pudła pełne jej listów, rolek filmowych i zdjęć. — Najlepszy film dokumentalny | Polskie Nagrody Filmowe Orły | 2025 Nominacja – Najlepszy montaż | Polskie Nagrody Filmowe Orły | 2025

Wimbledon 1980: lodowaty Björn Borg idzie po piąty tytuł z rzędu, a Shia LaBeouf jako John McEnroe wrzeszczy na sędziów i rzuca rakietami. Dwa sposoby na życie i jeden legendarny mecz. Na trybunach Stellan Skarsgård. — Wimbledon, 1980. Cały świat wstrzymuje oddech przed finałem, w którym broniący tytułu mistrz mierzy się z młodym Amerykaninem. Björn Borg wygrał tu cztery razy z rzędu i nawet nie drży mu powieka. John McEnroe kłóci się z sędziami liniowymi i gra w pełnych emocjach. Mecz widział cały świat. Poprzedzającego go tygodnia – nikt. — Nominacja – Nagroda Publiczności | Międzynarodowy Festiwal Filmowy w San Sebastián | 2017 Najlepszy debiut reżyserski | Camerimage | 2017 Nominacja – Najlepszy aktor europejski (Sverrir Gudnason) | Europejskie Nagrody Filmowe | 2018 Nominacja – Nagroda EFA People's Choice | Europejskie Nagrody Filmowe | 2018

Val Kilmer jako Jim Morrison, który zakłada w 1965 roku w Los Angeles zespół „The Doors”. Trzy lata później jest pijany na niemal każdym koncercie. Kilmer sam wykonał większość wokali. Dwie godziny w reżyserii Olivera Stone’a („Urodzeni mordercy”), po których wciąż chce się bisu. — Los Angeles, 1965. Jim Morrison studiuje film i ma zeszyt pełen wierszy. Zakłada zespół z klawiszowcem, którego dopiero poznał, i z dwoma kolejnymi muzykami. Nazywają się „The Doors”. Dostają angaż w klubie Whisky a Go Go. Morrison robi na scenie rzeczy, za które wkrótce ich stamtąd wyrzucą.

Tancerka i choreografka Pina Bausch miała być bohaterką tego filmu, ale zmarła, zanim Wim Wenders zdążył zacząć zdjęcia. Nakręcił więc film nie z nią, tylko dla niej. „Tańczcie, tańczcie, inaczej jesteśmy zgubieni”, mówiła Pina. Hołd na cztery choreografie. — Tancerze zespołu Piny Bausch wykonują jej choreografie. „Le Sacre du printemps” tańczą na scenie zasypanej ziemią, „Café Müller” wśród rzędów drewnianych krzeseł. W „Vollmond” woda zalewa deski sceny. Później te układy wpuszczają w miasto: do parków czy pod miejską kolejkę. — Nominacja – Najlepszy film dokumentalny | Oscary | 2012 Najlepszy europejski film dokumentalny | Europejskie Nagrody Filmowe | 2011

Świat wciąż kłóci się o fotografie kobiet, które robił Helmut Newton. Tu głos dostają same bohaterki zdjęć. Grace Jones i Isabella Rossellini wspominają człowieka, przy którym czuły się silne. Susan Sontag na archiwalnej taśmie nazywa go mizoginem. Tego sporu nie rozstrzygniesz. — Kilka tygodni po kryształowej nocy żydowski nastolatek wyjeżdża z Niemiec, dociera do Singapuru i później osiada w Australii. To Helmut Newton, fotograf, z którym kontrakt podpisuje Vogue. O to, jak wyglądają kobiety w jego obiektywie, moda kłóci się do dziś. Tu o sesjach zdjęciowych opowiadają same modelki. Z każdej opowieści wyłania się trochę inny człowiek.

Osiemdziesiąt minut o jednym dębie, który ma wielu lokatorów, a każdy z nich swoje sprawy: wiewiórka, sójka, myszy. Ani słowa dialogu – tylko wizualny poemat o naturze. Twórcy filmowali przez cały rok, uchwycili życie dębu, który ma dwieście dziesięć lat. — Wiewiórka biega po gałęziach starego dębu i przez całą jesień chowa w ziemi żołędzie. Pod korzeniami mieszkają myszy polne. Drzewo stoi w Sologne od dwustu dziesięciu lat i jest domem dla wielu gatunków. Zimą pustoszeje, na wiosnę znów tętni życiem. — Nominacja – Najlepszy film dokumentalny | Nagrody Cezara (Cezary) | 2023

Autobiografia Nicka Cave’a, w której nieustannie zmyśla. Cave kreuje wersję siebie, udaje, a twórcy łączą to z nagranymi rozmowami muzyka z psychoanalitykiem. Finalny obraz mówi więcej prawdy niż klasyczny dokument. — Jeden dzień z życia Nicka Cave’a: dwudziestotysięczny, i zdaje się, że wcześniej napisany niż po prostu zarejestrowany. Cave pracuje przy biurku i je obiad z rodziną. Nagrywa z zespołem nową płytę. Jeździ po Brighton, a na fotelu pasażera raz po raz pojawiają się postacie z jego przeszłości. — Najlepsza reżyseria | Festiwal Filmowy Sundance | 2014 Najlepszy montaż | Festiwal Filmowy Sundance | 2014 Golden Athens – Muzyka i Film | Międzynarodowy Festiwal Filmowy w Atenach | 2014 Nominacja – Najlepszy film dokumentalny | BAFTA | 2015

Potrójny axel z Margot Robbie. Opowieść o łyżwiarce Tonyi Harding, z której Ameryka zrobiła pośmiewisko. Każdy pamięta jej kontrowersyjną karierę inaczej i opowiada prosto do kamery. Za rolę matki Allison Janney dostała Oscara. — Portland w stanie Oregon. Matka, LaVona, stawia małą Tonyę Harding na lodzie i zmusza ją do morderczych treningów. Dziewczyna wyrasta na jedną z najlepszych łyżwiarek w Ameryce, ale sędziowie zaniżają jej oceny z powodu wizerunku. Mąż regularnie podnosi na nią rękę, a Tonya wciąż do niego wraca. Jako pierwsza Amerykanka wykonuje w zawodach potrójnego axla. Kilka lat później kumpel jej męża wpada na pomysł, co zrobić z jej rywalką. — Nominacja – Najlepsza aktorka pierwszoplanowa (Margot Robbie) | Oscary | 2018 Najlepsza aktorka drugoplanowa (Allison Janney) | Oscary | 2018 Nominacja – Najlepszy montaż | Oscary | 2018 Najlepsza aktorka drugoplanowa (Allison Janney) | BAFTA | 2018 Najlepsza aktorka drugoplanowa (Allison Janney) | Złote Globy | 2018 Najlepszy montaż | Nagrody Independent Spirit | 2018

Przewrotna adaptacja słynnej sztuki i filmu Fassbindera „Gorzkie łzy Petry von Kant” – tu ze zmianą płci głównego bohatera. Hanna Schygulla tam grała kochankę, u François Ozona występuje jako matka. Reżyser w Kolonii zakochuje się od pierwszego wejrzenia w pięknym chłopaku, a asystent wciąż milczy. — Kolonia, 1972. Peter von Kant to uznany reżyser. Całe dnie pisze scenariusze we własnym mieszkaniu i przyjmuje tylko wybranych. Obsługuje go zawsze milczący asystent. Pewnego dnia dawna przyjaciółka przyprowadza ze sobą pięknego chłopaka o imieniu Amir. Peter obiecuje zrobić z niego gwiazdę. — Selekcja Oficjalna | Międzynarodowy Festiwal Filmowy w San Sebastián | 2022 Nominacja - nagroda dla najbardziej obiecującego aktora (Stefan Crepon) | Nagrody Cezara (Cezary) | 2023 Nominacja – Najlepszy aktor (Denis Ménochet) | Nagrody Cezara (Cezary) | 2023 Selekcja Oficjalna | Międzynarodowy Festiwal Filmowy w Berlinie (Berlinale) | 2022

Szalony rap po irlandzku, czyli „Trainspotting” naszych czasów. Trzej raperzy z Belfastu odkrywają, że najbardziej prowokacyjne, co mogą wykrzyczeć, to język ich dziadków. Nagroda publiczności na Sundance i Michael Fassbender na drugim planie. Kawałki Kneecap zostaną w twojej głowie na długo. — Belfast, kilka lat po konflikcie w Irlandii Północnej. Trzej młodzi mężczyźni zaczynają rapować po gaelicku. Władze wolałyby nie słyszeć tego języka, ale zaczyna go słuchać miasto. Prowokujący raperzy w kilka miesięcy stają się politycznym symbolem. Ich własne rodziny wolałyby, żeby nim nie byli. — Wybitny Brytyjski Debiut | BAFTA | 2025 Nagroda Publiczności | Festiwal Filmowy Sundance | 2024 Nominacja – Europejskie Odkrycie roku – nagroda FIPRESCI | Europejskie Nagrody Filmowe | 2024 Nagroda FIPRESCI | Międzynarodowy Festiwal Filmowy w Palm Springs | 2025